Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Η Ευρώπη ανακαλύπτει κάτι που για δεκαετίες προτιμούσε να μην κοιτάζει κατάματα: η ασφάλειά της δεν μπορεί να θεωρείται πολιτικό δεδομένο.
Η αμερικανική προστασία δεν είναι πλέον αυτονόητη, η Ρωσία έχει επιστρέψει ως στρατιωτική απειλή και οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να αυξήσουν θεαματικά τις δικές τους δυνατότητες.
Μέσα σε αυτή τη μετατόπιση, η Γαλλία απέκτησε έναν ρόλο πολύ μεγαλύτερο από το μέγεθός της.
Παραδόξως, όμως, η χώρα που τα τελευταία χρόνια προσπάθησε περισσότερο από κάθε άλλη να δώσει στην Ευρώπη μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία μπορεί, στις προεδρικές εκλογές του 2027, να περάσει σε μια πολιτική δύναμη που βλέπει την Ευρωπαϊκή Ένωση με πολύ διαφορετικό μάτι.
Η Μαρίν Λεπέν παραμένει κεντρική μορφή της προεκλογικής κούρσας, ενώ η πιθανότητα επικράτησης του Rassemblement National έχει πάψει να αντιμετωπίζεται ως πολιτική φαντασίωση.
Αυτό είναι το πραγματικό ευρωπαϊκό δίλημμα.
Δεν αφορά μόνο στο ποιος θα κυβερνήσει τη Γαλλία, αφορά στο αν η Ευρώπη μπορεί να στηρίξει μια νέα αμυντική αρχιτεκτονική όταν ένας από τους βασικούς πυλώνες της αλλάζει πολιτικό προσανατολισμό.
Η Γαλλία αποτελεί πυλώνα της Ευρώπης
Η Γαλλία έχει μια μοναδική θέση στην Ευρώπη.
Είναι η μόνη πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαθέτει μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σημαντικές ένοπλες δυνάμεις, αμυντική βιομηχανία και στρατηγική κουλτούρα που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ΝΑΤΟ.
Ο Εμανουέλ Μακρόν προσπάθησε τα τελευταία χρόνια να μετατρέψει αυτά τα γαλλικά χαρακτηριστικά σε ευρωπαϊκό πλεονέκτημα.
Η συζήτηση για την «ευρωπαϊκή διάσταση» της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, οι κοινές προμήθειες και η μεγαλύτερη στρατιωτική συνεργασία με τη Γερμανία αποτελούν διαφορετικές όψεις της ίδιας προσπάθειας.
Το κρίσιμο επομένως δεν είναι απλώς και μόνον ότι η Ευρώπη «χρειάζεται τη Γαλλία» με την έννοια μιας νέας εξάρτησης, κατά μείζονα λόγο είναι ότι η Γαλλία έχει καταστεί δομικό στοιχείο της προσπάθειας να αποκτήσει η Ευρώπη μεγαλύτερη στρατηγική ικανότητα.
Αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο να αλλάξει.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Τι θα μπορούσε να αλλάξει με μια κυβέρνηση της Ακροδεξιάς;
Μια νίκη της γαλλικής ακροδεξιάς θα δημιουργήσει μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα.
Το RN έχει ήδη προσαρμόσει αρκετές από τις θέσεις του στην πραγματικότητα μιας Γαλλίας που είναι μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη και πυρηνική χώρα.
Όμως η διαφωνία γίνεται ιδιαίτερα καθαρή στο ζήτημα του «εξευρωπαϊσμού» της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής.
Η Λεπέν έχει απορρίψει την ιδέα να μοιραστεί η Γαλλία τον έλεγχο της πυρηνικής της δύναμης με την Ευρώπη, κι αυτό έχει τεράστια σημασία γιατί το σχέδιο του Μακρόν δεν ήταν απλώς να κάνει τη Γαλλία ισχυρότερη.
Ήταν να χρησιμοποιήσει τη γαλλική ισχύ ως μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής συζήτησης για την ασφάλεια.
Μια κυβέρνηση της γαλλικής Ακροδεξιάς θα μπορούσε επομένως να κρατήσει τη γαλλική στρατιωτική ισχύ, αλλά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αυτή η ισχύς συνδέεται με την Ευρώπη.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα θα ήταν η εμπιστοσύνη
Οι ευρωπαϊκές χώρες φοβούνται μήπως δεν μπορούν πλέον να προβλέψουν τη στρατηγική μια Γαλλίας με τη Λεπέν στα Ηλύσια Πεδία.
Η ευρωπαϊκή άμυνα απαιτεί χρόνια σχεδιασμού, κοινές επενδύσεις, διαλειτουργικότητα, κοινά οπλικά συστήματα, βιομηχανικές αλυσίδες και πολιτική εμπιστοσύνη.
Δεν οικοδομείται από τη μια κυβέρνηση στην άλλη.
Εάν, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι θεωρήσουν ότι η Γαλλία μπορεί ανά πάσα στιγμή να αλλάξει προτεραιότητες, να περιορίσει την ευρωπαϊκή συνεργασία ή να χρησιμοποιήσει τη στρατηγική της ισχύ κυρίως ως εθνικό εργαλείο, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο γαλλικό, θα είναι πανευρωπαϊκό.
Και επίσης, θα ενισχύσει μια άλλη τάση: την επιστροφή των κρατών σε καθαρά εθνικές στρατηγικές ασφαλείας.
Αυτό θα ήταν ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο.
Η Ευρώπη, ακριβώς τη στιγμή που προσπαθεί να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, θα μπορούσε να οδηγηθεί σε περισσότερη εθνικοποίηση της άμυνας.
Η Γερμανία θα βρεθεί μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα
Η Γερμανία έχει κάθε λόγο να θέλει ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα, δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τη Γαλλία.
Δεν διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο και η στρατηγική της κουλτούρα είναι διαφορετική, γι' αυτό και η γαλλογερμανική συνεργασία έχει αποκτήσει τέτοια σημασία.
Οι δύο χώρες δεν είναι ίδιες.
Ακριβώς επειδή είναι διαφορετικές, όμως, μπορούν να συμπληρώσουν η μία την άλλη.
Μια πολιτική στροφή της Γαλλίας θα ανάγκαζε το Βερολίνο να αναζητήσει άλλες ισορροπίες: περισσότερο ΝΑΤΟ, περισσότερη συνεργασία με τη Βρετανία, περισσότερες διμερείς και πολυμερείς αμυντικές συμφωνίες.
Με τη σειρά του, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια Ευρώπη με περισσότερες στρατιωτικές δυνατότητες αλλά λιγότερη πολιτική συνοχή.
Για την Ελλάδα το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η Αθήνα έχει επενδύσει στη γαλλική σχέση όχι μόνο επειδή η Γαλλία διαθέτει ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, αλλά επειδή θεωρεί ότι μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή διάσταση στην ασφάλεια μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ και την αμερικανική παρουσία.
Δεν θα ήταν συνετό να εξαρτήσει η Ελλάδα την ασφάλειά της από το ποιος θα βρίσκεται στο Ελιζέ, ούτε όμως θα ήταν σωστό να αγνοήσει τις συνέπειες μιας γαλλικής πολιτικής μεταβολής.
Η ελληνική στρατηγική πρέπει να παραμείνει πολυεπίπεδη: ισχυρή εθνική αποτροπή, σταθερή σχέση με τις ΗΠΑ, ενεργός ρόλος στο ΝΑΤΟ και ταυτόχρονα επένδυση στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Το ελληνικό συμφέρον δεν είναι να επιλέξει ανάμεσα στην Αμερική και την Ευρώπη, είναι να έχει όσο το δυνατόν περισσότερα επίπεδα ασφάλειας.
Το πραγματικό στοίχημα
Η πιθανή άνοδος της γαλλικής Ακροδεξιάς αποτελεί τεστ για το αν η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει την αμυντική της αφύπνιση σε θεσμική πραγματικότητα.
Μέχρι σήμερα μεγάλο μέρος αυτής της προσπάθειας έχει συνδεθεί με συγκεκριμένους ηγέτες, συγκεκριμένες κυβερνήσεις και συγκεκριμένες πολιτικές συγκυρίες.
Αυτό δεν αρκεί.
Η ευρωπαϊκή άμυνα πρέπει να γίνει ανεξάρτητη από τις εναλλαγές των κυβερνήσεων, να αποκτήσει κοινές υποδομές, κοινά συμφέροντα, κοινές επενδύσεις και, κυρίως, πολιτική αντοχή.
Αν η Γαλλία αλλάξει, η Ευρώπη δεν είναι υποχρεωμένη να καταρρεύσει.
Ωστόσο, θα αποκαλυφθεί πόσο πραγματικά ευρωπαϊκό είναι το σχέδιο που σήμερα χτίζεται.
Αυτή είναι η πιο χρήσιμη ερώτηση που μπορεί να θέσει η Ευρώπη πριν από τις γαλλικές εκλογές του 2027: Μπορεί να οικοδομήσει τη δική της άμυνα χωρίς να εξαρτάται από το ποιος κυβερνά κάθε φορά μία από τις χώρες που την αποτελούν;
Αν η απάντηση είναι όχι, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο η Γαλλία, θα είναι ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Μπιλ Γκέιτς γράφει για την τεχνητή νοημοσύνη
Σταλινικοί «αντιεξουσιαστές» που εμπορεύονται ό,τι πουλιέται
Ελπίδες ότι μπαίνουν όρια στα social media
Το μεγαλείο της Οδύσσειας απέναντι στη μικρότητα της Παλαιοδεξιάς
Γιατί βρίσκουν ακροατήριο οι λαϊκιστές;
Η ai είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της δύναμης του καπιταλισμού
Ο πλούτος πρέπει να φορολογείται. Αλλα πώς;
Ζητείται νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα αποτρέψει τη σύγκρουση των γενεών
Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, από τον Αριστοτέλη στον Δαρβίνο
Το Σύμφωνο της Μέκκας και η Τουρκία. Τι αλλάζει για την Ελλάδα;
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...