Γράφει ο Nouriel Roubini (*)
Η πρόσφατη μεγάλη άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, τη Γερμανία, τη Βρετανία και τη Γαλλία δεν πρέπει αυτομάτως να ερμηνεύεται ως προάγγελος ύφεσης ή χρηματιστηριακής κατάρρευσης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί ανεβαίνουν οι αποδόσεις.
Διακρίνω τρεις βασικές αιτίες.
Πρώτον, μπορεί να αυξάνονται λόγω πληθωριστικών διαταραχών στην προσφορά, όπως ο προστατευτισμός και η άνοδος του πετρελαίου εξαιτίας πολέμων.
Αυτό είναι το δυσμενέστερο σενάριο: Yψηλότερος πληθωρισμός, χαμηλότερη ανάπτυξη, αυστηρότερη νομισματική πολιτική και πτώση των μετοχών.
Δεύτερον, οι αποδόσεις μπορεί να ανεβαίνουν εξαιτίας μη βιώσιμων δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
Εάν οι αγορές θεωρούν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα καταλήξουν να χρηματοδοτούν τα ελλείμματα, θα φοβηθούν υψηλότερο πληθωρισμό.
Εάν όχι, μπορεί να απαιτήσουν μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου για να αγοράσουν κρατικό χρέος.
Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει κίνδυνος εκτοπισμού των ιδιωτικών επενδύσεων, χαμηλότερης ανάπτυξης και πίεσης στις χρηματιστηριακές αγορές.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη, πολύ διαφορετική εξήγηση: Iσχυρή ζήτηση για κεφάλαια εξαιτίας μιας επενδυτικής έκρηξης.
Θεωρώ ότι αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό σήμερα στις ΗΠΑ, όπου οι τεχνολογικές εταιρείες και οι μεγάλοι όμιλοι του cloud δανείζονται τεράστια ποσά για data centers και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Στην περίπτωση αυτή, οι υψηλότερες πραγματικές αποδόσεις αντανακλούν προσδοκίες ισχυρότερης μελλοντικής ανάπτυξης και όχι υψηλότερου πληθωρισμού.
Άρα μπορούν να συνυπάρχουν με άνοδο των μετοχών.
Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό όσα συνέβησαν μετά το 2022.
Οι αμερικανικές αποδόσεις ανέβηκαν από περίπου 1% στη διάρκεια της πανδημίας σε περίπου 5% ή περισσότερο, αλλά ταυτόχρονα ο S&P 500 και ιδιαίτερα οι τεχνολογικές μετοχές κατέγραψαν μεγάλες αποδόσεις.
Μέχρι τα μέσα Αυγούστου, μάλιστα, η άνοδος των αποδόσεων συνέπιπτε με νέα ιστορικά υψηλά του S&P 500.
Η σχέση αυτή αντιστρέφεται όταν η άνοδος των επιτοκίων προκαλείται από πληθωρισμό ή φόβους για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Αυτό συνέβη το 2022, μετά την ανακοίνωση των δασμών του Τραμπ τον Απρίλιο του 2025 και κατά το πετρελαϊκό σοκ που προκάλεσε ο φετινός πόλεμος με το Ιράν.
Σε τέτοιες περιόδους πλήττονται ιδιαίτερα οι τεχνολογικές μετοχές, επειδή μεγάλο μέρος της αποτίμησής τους βασίζεται σε κέρδη που αναμένονται στο μέλλον και επομένως επηρεάζονται περισσότερο από την αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
Εκτιμώ πάντως ότι η σημερινή άνοδος των αμερικανικών αποδόσεων αντανακλά κυρίως υψηλότερα πραγματικά επιτόκια και όχι αποσταθεροποίηση των πληθωριστικών προσδοκιών, οι οποίες παραμένουν λίγο πάνω από το 2%.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την τεράστια επενδυτική ζήτηση της τεχνολογίας.
Εάν οι νέες τεχνολογίες αυξήσουν τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης των ΗΠΑ από περίπου 2% σε 3% ή περισσότερο, η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική εικόνα θα είναι πολύ καλύτερη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υποβαθμίζω το δημοσιονομικό πρόβλημα των ΗΠΑ.
Το έλλειμμα παραμένει υψηλό, κοντά στο 6% του ΑΕΠ, και τα επόμενα χρόνια θα απαιτηθούν σοβαρή δημοσιονομική προσαρμογή και μεταρρυθμίσεις στα προγράμματα κοινωνικών παροχών.
Μια οικονομία όμως με υψηλότερη δυνητική ανάπτυξη βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση να διαχειριστεί το δημόσιο χρέος της από μια οικονομία που παραμένει στάσιμη.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά με την Ευρώπη και την Ιαπωνία.
Η Ευρωζώνη έχει δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου 1,2% και η Ιαπωνία ακόμη χαμηλότερο.
Σε οικονομίες που γερνούν, αναπτύσσονται αργά και καινοτομούν λιγότερο, η άνοδος των αποδόσεων είναι πολύ πιο ανησυχητική, επειδή συνδυάζεται με μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και αυξανόμενο δημόσιο χρέος χωρίς την αντιστάθμιση της ταχύτερης ανάπτυξης.
Δεν υπάρχει, επομένως, μία ενιαία «κρίση ομολόγων».
Η ίδια άνοδος των αποδόσεων μπορεί να σημαίνει εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Στις ΗΠΑ μπορεί σε σημαντικό βαθμό να αποτελεί το τίμημα μιας επενδυτικής και τεχνολογικής έκρηξης, η οποία τελικά θα ενισχύσει την ανάπτυξη.
Στις πιο στάσιμες ανεπτυγμένες οικονομίες, αντίθετα, μπορεί να αποτελεί πολύ σοβαρότερη προειδοποίηση για δημοσιονομική και αναπτυξιακή πίεση.
(*) Where Will the Global Bond Rout Hit Growth and Equities? Του Nouriel Roubini, Project Syndicate, kreport.
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Παρθενών είναι ενιαίο έργο τέχνης
Ελλάδα, ισότητα και Δημοκρατία: Αναζητώντας τη χρυσή τομή
Το πρώτο διάγγελμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή στις 24 Ιουλίου (video)
Να τελειώνουμε με τους εκφασισμένους ψευτοσυντηρητικούς
Κορνήλιος Καστοριάδης: «Είμαστε ανεύθυνοι για την ιστορία μας;»
Τι σημαίνει η τεράστια επιτυχία της Οδύσσειας;
Λαϊκισμός, η Λερναία Ύδρα της σύγχρονης Δημοκρατίας
Πώς η ευρωπαϊκή ακροδεξιά αλλάζει πρόσωπο, χωρίς να αλλάζει στόχο
Η Αριστερά ήταν και παραμένει σταλινική
Πώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή γίνεται παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...