Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Πριν από μόλις έναν χρόνο, η δημόσια συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχούνταν από μια σχεδόν αποκαλυπτική βεβαιότητα.
Οι μηχανές θα αντικαθιστούσαν εκατομμύρια εργαζόμενους, οι επιχειρήσεις θα λειτουργούσαν με πολύ μικρότερο προσωπικό και η παραγωγικότητα θα εκτοξευόταν χάρη στους αλγορίθμους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι προβλέψεις αυτές δεν έμειναν στη θεωρία.
Εταιρείες προχώρησαν σε απολύσεις, θεωρώντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορούσε ήδη να αναλάβει μεγάλο μέρος της εργασίας που μέχρι τότε εκτελούσαν άνθρωποι.
Σήμερα, όμως, αρχίζει να διαμορφώνεται μια διαφορετική εικόνα.
Όπως αποκαλύπτει πρόσφατο ρεπορτάζ του CNBC, αρκετοί εργοδότες που είχαν περιορίσει το προσωπικό τους με στόχο να το αντικαταστήσουν από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης αναθεωρούν τις αποφάσεις τους.
Διαπιστώνουν ότι η AI είναι εξαιρετική στην επιτάχυνση διαδικασιών, στην επεξεργασία πληροφοριών και στην αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών, αλλά δυσκολεύεται όταν απαιτούνται εμπειρία, κρίση, δημιουργική επίλυση προβλημάτων, κατανόηση του ανθρώπινου παράγοντα ή ανάληψη ευθύνης απέναντι στον πελάτη και στην επιχείρηση.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Δεν πρόκειται για αποτυχία της τεχνητής νοημοσύνης.
Πρόκειται για αποτυχία των υπερβολικών προσδοκιών που τη συνόδευσαν.
Η ιστορία δείχνει ότι σχεδόν κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση ακολουθεί έναν παρόμοιο κύκλο.
Στην πρώτη φάση κυριαρχεί ο ενθουσιασμός.
Η νέα τεχνολογία παρουσιάζεται ως η λύση για όλα τα προβλήματα και πολλοί πιστεύουν ότι θα αλλάξει μέσα σε λίγους μήνες όσα δεν άλλαξαν επί δεκαετίες.
Στη δεύτερη φάση ακολουθεί η απογοήτευση, όταν οι υπερβολικές υποσχέσεις συγκρούονται με την πραγματικότητα.
Και τελικά έρχεται η τρίτη, πιο ώριμη περίοδος, όπου η τεχνολογία βρίσκει τη φυσική της θέση μέσα στην κοινωνία και στην οικονομία.
Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται ότι εισέρχεται πλέον σε αυτή την τρίτη φάση.
Όχι επειδή αποδείχθηκε λιγότερο ισχυρή από όσο πιστεύαμε.
Αντίθετα.
Αλλά επειδή αποδείχθηκε ότι η πραγματική της δύναμη δεν βρίσκεται στην αντικατάσταση του ανθρώπου.
Βρίσκεται στην ενίσχυσή του.
Αυτό ίσως είναι και το μεγαλύτερο μάθημα αυτής της περιόδου.
Για μήνες, η δημόσια συζήτηση διατυπωνόταν με έναν λανθασμένο τρόπο: «Θα νικήσει ο άνθρωπος ή η τεχνητή νοημοσύνη;»
Σαν να επρόκειτο για μια αναμέτρηση στην οποία ο ένας θα έπρεπε αναγκαστικά να εκτοπίσει τον άλλον.
Η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Οι επιχειρήσεις που αξιοποιούν αποτελεσματικότερα την AI δεν είναι εκείνες που απολύουν τους ανθρώπους τους.
Είναι εκείνες που επανασχεδιάζουν τον τρόπο εργασίας, συνδυάζοντας τις δυνατότητες των αλγορίθμων με την ανθρώπινη εμπειρία.
Η μηχανή αναλαμβάνει την ταχύτητα, την ανάλυση, την αναζήτηση πληροφοριών και τις επαναλαμβανόμενες εργασίες.
Ο άνθρωπος διατηρεί εκείνο που παραμένει αναντικατάστατο: την κρίση, τη δημιουργικότητα, την ενσυναίσθηση, την ηγεσία και την ευθύνη.
Ίσως εδώ η ελληνική φιλοσοφία να αποδεικνύεται πιο σύγχρονη από ποτέ.
Ο Αριστοτέλης έκανε μια διάκριση που σήμερα αποκτά απρόσμενη επικαιρότητα.
Ξεχώριζε την επιστήμη, δηλαδή τη γνώση, από τη φρόνηση, την ικανότητα να αποφασίζει κανείς σωστά μέσα στις συγκεκριμένες περιστάσεις της ζωής.
Η γνώση μπορεί να συγκεντρωθεί, να οργανωθεί και να μεταδοθεί.
Η φρόνηση, όμως, απαιτεί εμπειρία, χαρακτήρα, αίσθηση του μέτρου και επίγνωση των συνεπειών κάθε απόφασης.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επεξεργαστεί τεράστιους όγκους γνώσης.
Δεν διαθέτει όμως φρόνηση.
Δεν μπορεί να αναλάβει την ηθική ευθύνη μιας επιλογής, να κατανοήσει όλες τις αποχρώσεις μιας ανθρώπινης σχέσης ή να σταθεί απέναντι σε ένα πραγματικό δίλημμα, όπου δεν υπάρχει μία προφανής σωστή απάντηση.
Αυτό ακριβώς αρχίζουν να ανακαλύπτουν σήμερα οι επιχειρήσεις.
Η τεχνολογία δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε.
Αλλάζει και τον ίδιο τον ορισμό της αξίας στην εργασία.
Μέχρι σήμερα, ένας εργαζόμενος πληρωνόταν κυρίως επειδή γνώριζε κάτι που οι άλλοι δεν γνώριζαν ή επειδή μπορούσε να εκτελέσει μια συγκεκριμένη διαδικασία καλύτερα από τους υπόλοιπους.
Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η πληροφορία γίνεται όλο και πιο διαθέσιμη και η εκτέλεση πολλών εργασιών αυτοματοποιείται.
Αυτό που αποκτά πραγματική αξία είναι κάτι διαφορετικό.
Η ικανότητα να θέτεις τις σωστές ερωτήσεις.
Να συνθέτεις διαφορετικές πληροφορίες.
Να κατανοείς τις ανάγκες των ανθρώπων.
Να εμπνέεις μια ομάδα.
Να παίρνεις δύσκολες αποφάσεις όταν τα δεδομένα δεν αρκούν.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Σωκράτης δεν θεωρούσε σοφό εκείνον που είχε τις περισσότερες απαντήσεις.
Σοφός ήταν εκείνος που ήξερε να αναζητά την αλήθεια μέσα από τις σωστές ερωτήσεις.
Ίσως αυτή να είναι μια από τις πιο επίκαιρες ιδέες της ελληνικής σκέψης.
Στην εποχή της AI, η αξία δεν βρίσκεται τόσο στην αποστήθιση της γνώσης όσο στην ικανότητα να τη χρησιμοποιούμε δημιουργικά, υπεύθυνα και με κριτική σκέψη.
Η μεγαλύτερη ανατροπή, λοιπόν, δεν αφορά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Αφορά στον ίδιο τον άνθρωπο.
Όσο περισσότερες πληροφορίες μπορούν να επεξεργάζονται οι μηχανές, τόσο πιο πολύτιμες γίνονται εκείνες οι ανθρώπινες ιδιότητες που δεν μετατρέπονται εύκολα σε αλγόριθμο: η ενσυναίσθηση, η φαντασία, η συνεργασία, η ηθική κρίση, η δημιουργικότητα και η ικανότητα να εμπνέεις εμπιστοσύνη.
Ίσως αυτή να είναι η πρώτη μεγάλη ωρίμανση της επανάστασης της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι επιχειρήσεις που πίστεψαν ότι μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον άνθρωπο με έναν αλγόριθμο αρχίζουν να ανακαλύπτουν ότι η μεγαλύτερη απόδοση προκύπτει όταν άνθρωπος και μηχανή λειτουργούν ως συνεργάτες και όχι ως ανταγωνιστές.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο αισιόδοξη είδηση μέσα σε όλη τη συζήτηση για την AI.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν φαίνεται να καταργεί την αξία του ανθρώπου.
Αντίθετα, μας αναγκάζει να ανακαλύψουμε ξανά ποιες είναι εκείνες οι ιδιότητες που μας κάνουν πραγματικά ανθρώπινους.
Όσο πιο ισχυρές γίνονται οι μηχανές, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η κρίση, η ευθύνη, η δημιουργικότητα και η σοφία.
Και ίσως τελικά η μεγαλύτερη επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης να μην είναι τεχνολογική.
Να είναι βαθιά ανθρώπινη.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Η αξιοπρέπεια ως μέτρο της προόδου μιας σύγχρονης κοινωνίας
Όταν η τεχνητή νοημοσύνη συναντά τη φιλοσοφία
Ο θρίαμβος και το παράδοξο του καπιταλισμού
«Κριτές, θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί»- Η αντίληψη του πένθους
Από τι γλιτώσαμε! Η Βρετανία αναζητεί ξανά την Ευρώπη
Η Ελλάδα βασίζεται στο 40% των πολιτών της
Όταν η εργατική τάξη εγκατέλειψε την Αριστερά
Η Ευρώπη χωρίς στρατηγική: Γιατί η ισχύς δεν αρκεί
Το φάντασμα του Χάιντεγκερ
Φρειδερίκος Νίτσε: Δεκαπέντε σκέψεις «μόνος με τον εαυτό σου»
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...