Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Για περισσότερα από εβδομήντα χρόνια, η στρατιωτική ισχύς μετριόταν με τρόπο σχεδόν αυτονόητο.
Περισσότερα άρματα μάχης, περισσότερα μαχητικά αεροσκάφη, περισσότερα πολεμικά πλοία, μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο.
Η αποτροπή στηριζόταν στη φυσική ισχύ και στην ικανότητα ενός κράτους να προκαλέσει μεγαλύτερη καταστροφή από τον αντίπαλό του.
Σήμερα, όμως, μια νέα μορφή ισχύος αναδύεται αθόρυβα μέσα από τα εργαστήρια φυσικής, τα ερευνητικά κέντρα και τις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας.
Δεν παράγει εκρήξεις ούτε θεαματικές εικόνες.
Δεν εμφανίζεται στις στρατιωτικές παρελάσεις.
Κι όμως, μπορεί να αποδειχθεί εξίσου καθοριστική με την ανακάλυψη της πυρίτιδας ή των πυρηνικών όπλων.
Πρόκειται για την κβαντική τεχνολογία.
Όλο και περισσότερες είναι οι ενδείξεις ότι ο κόσμος πλησιάζει σε μια «κβαντική κρίση εθνικής ασφάλειας».
Όχι επειδή οι κβαντικοί υπολογιστές θα κατασκευάσουν νέα όπλα μαζικής καταστροφής, αλλά επειδή μπορούν να ανατρέψουν το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται ολόκληρη η ψηφιακή εποχή: την εμπιστοσύνη ότι οι πληροφορίες μας παραμένουν ασφαλείς.
Σήμερα σχεδόν κάθε πτυχή της σύγχρονης ζωής προστατεύεται από την κρυπτογράφηση.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Οι τραπεζικές συναλλαγές, τα στρατιωτικά σχέδια, οι δορυφορικές επικοινωνίες, τα διπλωματικά τηλεγραφήματα, οι ενεργειακές υποδομές, ακόμη και οι προσωπικές συνομιλίες βασίζονται στην παραδοχή ότι τα μαθηματικά προβλήματα που προστατεύουν τα δεδομένα είναι πρακτικά αδύνατο να λυθούν από τους σημερινούς υπολογιστές.
Αυτό το αξίωμα ίσως πάψει να ισχύει.
Ένας επαρκώς ισχυρός κβαντικός υπολογιστής θα μπορούσε να επιλύει ορισμένα από αυτά τα προβλήματα σε χρόνο που σήμερα φαντάζει αδιανόητος.
Και αν αυτό συμβεί, η ασφάλεια πάνω στην οποία στηρίζεται ολόκληρη η ψηφιακή οικονομία θα χρειαστεί να επανασχεδιαστεί σχεδόν από την αρχή.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι αυτή η αναμέτρηση δεν ανήκει στο μακρινό μέλλον.
Έχει ήδη αρχίσει!
Οι υπηρεσίες πληροφοριών και οι μεγάλες δυνάμεις συλλέγουν ήδη τεράστιες ποσότητες κρυπτογραφημένων δεδομένων.
Η λογική είναι απλή: «Συγκέντρωσέ τα σήμερα, αποκρυπτογράφησέ τα αύριο.»
Ακόμη κι αν δεν μπορούν να διαβαστούν τώρα, ίσως γίνουν πλήρως προσβάσιμα όταν η κβαντική τεχνολογία ωριμάσει.
Η στρατηγική αυτή είναι γνωστή ως Harvest Now, Decrypt Later και αποκαλύπτει ότι ο πραγματικός αγώνας δεν αφορά μόνο στο ποιος θα αποκτήσει πρώτος έναν κβαντικό υπολογιστή.
Αφορά περισσότερο στο ποιος θα είναι έτοιμος όταν αυτό συμβεί.
Η ιστορία δείχνει ότι κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση άλλαξε και την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Η πυρίτιδα ανέτρεψε τα μεσαιωνικά κάστρα.
Η ατμομηχανή δημιούργησε τις βιομηχανικές αυτοκρατορίες.
Η πυρηνική φυσική διαμόρφωσε τον Ψυχρό Πόλεμο.
Το Διαδίκτυο εγκαινίασε την εποχή της πληροφορίας.
Η κβαντική τεχνολογία μπορεί να ανοίξει μια νέα εποχή, στην οποία το αποφασιστικό πλεονέκτημα δεν θα είναι μόνο η ισχύς πυρός, αλλά η υπεροχή στη γνώση, στους αλγορίθμους και στην επεξεργασία πληροφοριών.
Γι' αυτό και η νέα κούρσα εξοπλισμών δεν περιορίζεται στα εργαστήρια των φυσικών.
Επεκτείνεται στα εργοστάσια παραγωγής ημιαγωγών, στα πανεπιστήμια, στα ερευνητικά κέντρα, στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων υλικών και στις υποδομές κυβερνοασφάλειας.
Η τεχνολογία μετατρέπεται σε στρατηγικό κεφάλαιο με τρόπο που θυμίζει τον 20ό αιώνα, όταν η βιομηχανική παραγωγή καθόριζε την ισχύ των κρατών.
Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα αποκτά έτσι μια νέα διάσταση.
Δεν αφορά μόνο στην τεχνητή νοημοσύνη ή στους ημιαγωγούς.
Περιλαμβάνει πλέον και τους κβαντικούς υπολογιστές, τις κβαντικές επικοινωνίες, τους εξαιρετικά ακριβείς αισθητήρες και τα νέα πρότυπα κρυπτογράφησης.
Όποιος αποκτήσει προβάδισμα σε αυτούς τους τομείς θα διαθέτει ένα πλεονέκτημα που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό τόσο στην οικονομία όσο και στην εθνική ασφάλεια.
Και η Ευρώπη;
Συχνά η δημόσια συζήτηση περιορίζεται στις αμυντικές δαπάνες ή στα νέα οπλικά συστήματα.
Όμως η πραγματική πρόκληση ίσως βρίσκεται αλλού: στη μετάβαση προς τη λεγόμενη μετακβαντική κρυπτογράφηση, στα νέα πρότυπα κυβερνοασφάλειας και στην προστασία κρίσιμων υποδομών πριν αυτές καταστούν ευάλωτες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αρχίσει να επενδύει σε αυτόν τον τομέα, γνωρίζοντας ότι η τεχνολογική εξάρτηση μπορεί να εξελιχθεί σε στρατηγική εξάρτηση.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός αυτής της συζήτησης.
Ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, θα κληθεί να προστατεύσει τις στρατιωτικές της επικοινωνίες, τα τραπεζικά της συστήματα, τα ενεργειακά δίκτυα, τις τηλεπικοινωνίες και τις δημόσιες ψηφιακές υποδομές απέναντι στη νέα πραγματικότητα.
Παράλληλα, διαθέτει σημαντικό επιστημονικό δυναμικό στη φυσική, στα μαθηματικά και στην πληροφορική, με Έλληνες ερευνητές να διακρίνονται σε κορυφαία διεθνή πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Η πρόκληση είναι να μετατραπεί αυτή η επιστημονική παρουσία σε εθνική στρατηγική, μέσα από τη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τις κβαντικές τεχνολογίες και την κυβερνοασφάλεια.
Ο Θουκυδίδης παρατηρούσε ότι η ισχύς των κρατών δεν εξαρτάται μόνο από τα όπλα τους, αλλά και από την ικανότητά τους να αντιλαμβάνονται έγκαιρα τις μεγάλες αλλαγές της εποχής τους.
Ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλλαγή του 21ου αιώνα.
Τα ισχυρότερα όπλα του μέλλοντος δεν θα είναι κατ' ανάγκην εκείνα που θα καταστρέφουν περισσότερους στόχους.
Θα είναι εκείνα που θα μπορούν να παραλύουν ολόκληρα συστήματα χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός, να αποκαλύπτουν μυστικά χωρίς να σπάσουν μια πόρτα, να διαμορφώνουν την ισορροπία ισχύος όχι με την εκρηκτική δύναμη, αλλά με την υπεροχή στη γνώση.
Οι πόλεμοι δεν θα πάψουν να διεξάγονται με στρατούς, πλοία και αεροσκάφη.
Όμως το αποτέλεσμα τους θα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από κάτι λιγότερο ορατό: ποιος θα ελέγχει την πληροφορία, ποιος θα προστατεύει τα δεδομένα του και ποιος θα κατορθώσει να μετατρέψει την επιστημονική γνώση σε στρατηγικό πλεονέκτημα.
Ίσως, λοιπόν, το σημαντικότερο όπλο του μέλλοντος να μην βρίσκεται σε μια βάση πυραύλων ή σε ένα αεροπλανοφόρο.
Ίσως να βρίσκεται μέσα σε ένα κβαντικό εργαστήριο.
Και η κούρσα για την κατάκτησή του έχει ήδη αρχίσει.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Η αξιοπρέπεια ως μέτρο της προόδου μιας σύγχρονης κοινωνίας
Όταν η τεχνητή νοημοσύνη συναντά τη φιλοσοφία
Ο θρίαμβος και το παράδοξο του καπιταλισμού
«Κριτές, θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί»- Η αντίληψη του πένθους
Από τι γλιτώσαμε! Η Βρετανία αναζητεί ξανά την Ευρώπη
Η Ελλάδα βασίζεται στο 40% των πολιτών της
Όταν η εργατική τάξη εγκατέλειψε την Αριστερά
Η Ευρώπη χωρίς στρατηγική: Γιατί η ισχύς δεν αρκεί
Το φάντασμα του Χάιντεγκερ
Φρειδερίκος Νίτσε: Δεκαπέντε σκέψεις «μόνος με τον εαυτό σου»
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...