Γράφει ο Ευγένιος
Δεν χωριζόμαστε πλέον μόνο σε πλούσιους και φτωχούς. Χωριζόμαστε σε εκείνους που κατανοούν την τεχνητή νοημοσύνη και σε εκείνους που απλώς ζουν μέσα στον κόσμο που αυτή διαμορφώνει.
Κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση δημιουργεί μια νέα κοινωνική διαίρεση.
Η Βιομηχανική Επανάσταση διαχώρισε τους ιδιοκτήτες των εργοστασίων από τους εργάτες.
Η ψηφιακή επανάσταση ευνόησε όσους απέκτησαν πρόσβαση στους υπολογιστές και στο Διαδίκτυο.
Η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται ότι δημιουργεί μια ακόμη βαθύτερη ανισότητα.
Αυτή δεν αφορά μόνο στο εισόδημα.
Αφορά στην ίδια τη γνώση.
Το πρόσφατο άρθρο του Axios περιγράφει αυτή τη νέα πραγματικότητα με τρεις λέξεις: «haves, have-nots and know-nots».
Δηλαδή, υπάρχουν όσοι διαθέτουν τα μέσα και την πρόσβαση, όσοι δεν τα διαθέτουν και μια τρίτη, ολοένα μεγαλύτερη κατηγορία: οι άνθρωποι που δεν κατανοούν καν τις τεχνολογίες που αρχίζουν να επηρεάζουν την εργασία τους, την εκπαίδευσή τους και τις αποφάσεις που λαμβάνονται για τη ζωή τους.
Η μεγαλύτερη ανισότητα δεν είναι οικονομική
Συχνά πιστεύουμε ότι η εξουσία προέρχεται από το χρήμα.
Στην πραγματικότητα, σε κάθε εποχή η βαθύτερη μορφή ισχύος ήταν η γνώση.
Στην αρχαιότητα τη διέθεταν οι γραφείς.
Στον Μεσαίωνα όσοι γνώριζαν να διαβάζουν και να γράφουν.
Στη βιομηχανική εποχή οι μηχανικοί και οι επιστήμονες.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Σήμερα, το προβάδισμα αποκτούν όσοι μπορούν να κατανοήσουν, να σχεδιάσουν και να αξιοποιήσουν τα πιο προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Η πλειονότητα των ανθρώπων χρησιμοποιεί ήδη εφαρμογές που βασίζονται στην AI.
Ελάχιστοι, όμως, γνωρίζουν πώς λειτουργούν, ποιος τις εκπαιδεύει, ποια δεδομένα αξιοποιούν ή ποια συμφέροντα καθορίζουν την ανάπτυξή τους.
Η δημοκρατία προϋποθέτει κατανόηση
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο κρίσιμο πολιτικό ζήτημα.
Μπορεί μια δημοκρατία να λαμβάνει ορθές αποφάσεις για μια τεχνολογία που η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών δεν κατανοεί;
Η απάντηση δεν είναι προφανής.
Η δημοκρατία δεν απαιτεί όλοι να είναι ειδικοί.
Απαιτεί όμως οι πολίτες να έχουν επαρκή γνώση ώστε να αξιολογούν τις επιλογές που διαμορφώνουν το κοινό τους μέλλον.
Αν η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει την εργασία, την υγεία, τη δικαιοσύνη, την εκπαίδευση και τη δημόσια διοίκηση, τότε ο ψηφιακός αναλφαβητισμός παύει να είναι ατομικό μειονέκτημα.
Γίνεται πρόβλημα Δημοκρατίας.
Η ελληνική παράδοση είχε άλλη αντίληψη για τη γνώση
Δεν είναι τυχαίο ότι η αρχαία Ελλάδα δεν ταύτισε ποτέ τη γνώση με την τεχνική δεξιότητα.
Ο Σωκράτης δεν ενδιαφερόταν απλώς για το τι γνωρίζει ο άνθρωπος.
Ενδιαφερόταν για το πώς χρησιμοποιεί αυτή τη γνώση.
Ο Αριστοτέλης διέκρινε την τέχνη, την επιστήμη και τη φρόνηση.
Δεν αρκούσε να κατέχει κανείς μια τεχνική.
Έπρεπε να διαθέτει και την κρίση για να την εφαρμόζει προς όφελος της κοινότητας.
Ίσως αυτό να είναι το μεγάλο μάθημα για την εποχή της AI.
Δεν χρειαζόμαστε μόνο περισσότερους προγραμματιστές.
Χρειαζόμαστε περισσότερους πολίτες που να κατανοούν της συνέπειες της τεχνολογίας.
Η ελληνική πρόκληση
Η Ελλάδα έχει ήδη ξεκινήσει σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους.
Όμως η επόμενη πρόκληση δεν είναι μόνο να ψηφιοποιήσει υπηρεσίες.
Είναι να καλλιεργήσει πραγματικά ψηφιακή παιδεία.
Να εντάξει την κατανόηση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία, στα πανεπιστήμια, στη διά βίου μάθηση και στη δημόσια διοίκηση.
Διαφορετικά, κινδυνεύει να δημιουργηθεί μια νέα εσωτερική ανισότητα: μια μικρή ομάδα ανθρώπων που θα αξιοποιεί την AI για να αυξάνει την παραγωγικότητα και τις ευκαιρίες της, και μια πολύ μεγαλύτερη ομάδα που θα χρησιμοποιεί καθημερινά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να αντιλαμβάνεται πώς αυτά επηρεάζουν τις αποφάσεις, την εργασία ή ακόμη και τις προσωπικές της επιλογές.
Το νέο «ψηφιακό προλεταριάτο»
Κατά τον 19ο αιώνα, προλετάριος ήταν εκείνος που δεν κατείχε τα μέσα παραγωγής.
Στον 21ο αιώνα, ίσως ο νέος προλετάριος να είναι εκείνος που δεν κατέχει τα μέσα της γνώσης.
Δεν θα αποκλείεται επειδή δεν διαθέτει κεφάλαιο.
Θα αποκλείεται επειδή δεν μπορεί να συμμετάσχει ουσιαστικά στη νέα οικονομία της τεχνητής νοημοσύνης.
Και αυτός ο αποκλεισμός μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο βαθύς, γιατί δεν θα είναι πάντοτε ορατός.
Το πραγματικό διακύβευμα
Κάποτε ο αναλφαβητισμός σήμαινε ότι κάποιος δεν μπορούσε να διαβάσει ένα βιβλίο ή μια εφημερίδα.
Σήμερα, ο νέος αναλφαβητισμός μπορεί να σημαίνει ότι κάποιος δεν κατανοεί την τεχνολογία που αξιολογεί το βιογραφικό του, εγκρίνει το δάνειό του, προτείνει τη θεραπεία του ή διαμορφώνει την πληροφόρηση που λαμβάνει καθημερινά.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα διχάσει τον κόσμο μόνο ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς.
Μπορεί να τον διχάσει ανάμεσα σε όσους κατανοούν τους αλγορίθμους και σε όσους ζουν υπό την επιρροή τους χωρίς να τους αντιλαμβάνονται.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση των δημοκρατιών του 21ου αιώνα.
Όχι απλώς να διασφαλίσουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι διαθέσιμη σε όλους, αλλά ότι όλοι θα αποκτήσουν τις γνώσεις και την κριτική ικανότητα για να τη χρησιμοποιούν συνειδητά.
Γιατί η πιο επικίνδυνη μορφή ανισότητας δεν είναι εκείνη που στερεί τον πλούτο.
Είναι εκείνη που στερεί την κατανόηση.
Και χωρίς κατανόηση, καμία κοινωνία δεν μπορεί να παραμείνει πραγματικά ελεύθερη.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Η αξιοπρέπεια ως μέτρο της προόδου μιας σύγχρονης κοινωνίας
Όταν η τεχνητή νοημοσύνη συναντά τη φιλοσοφία
Ο θρίαμβος και το παράδοξο του καπιταλισμού
«Κριτές, θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί»- Η αντίληψη του πένθους
Από τι γλιτώσαμε! Η Βρετανία αναζητεί ξανά την Ευρώπη
Η Ελλάδα βασίζεται στο 40% των πολιτών της
Όταν η εργατική τάξη εγκατέλειψε την Αριστερά
Η Ευρώπη χωρίς στρατηγική: Γιατί η ισχύς δεν αρκεί
Το φάντασμα του Χάιντεγκερ
Φρειδερίκος Νίτσε: Δεκαπέντε σκέψεις «μόνος με τον εαυτό σου»
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...