Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Η επιρροή στις Βρυξέλλες δεν μετριέται μόνο με το μέγεθος μιας χώρας. Μετριέται και με την εμπειρία, τις συμμαχίες και την αξιοπιστία. Και καθώς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αλλάζει γενιά, αυτοί οι παράγοντες αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα από ποτέ.
Όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις στις Βρυξέλλες συνήθως εστιάζουν στις αποφάσεις που λαμβάνονται στις Συνόδους Κορυφής.
Ωστόσο, εξίσου σημαντικό είναι ποιοι κάθονται γύρω από το τραπέζι όταν αυτές οι αποφάσεις διαμορφώνονται.
Το πρόσφατο δημοσίευμα του POLITICO για τα νέα πρόσωπα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου φωτίζει μια εξέλιξη που ίσως αποδειχθεί σημαντικότερη από οποιαδήποτε μεμονωμένη απόφαση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά σταδιακά σε μια νέα πολιτική γενιά.
Μέσα σε λίγα χρόνια περισσότεροι από τους μισούς αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων έχουν αλλάξει.
Νέοι πρωθυπουργοί αναλαμβάνουν καθήκοντα σε χώρες-κλειδιά, ενώ η Ευρώπη καλείται ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη συσσώρευση προκλήσεων από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου: τον πόλεμο στην Ουκρανία, την οικοδόμηση μιας κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, τον οικονομικό ανταγωνισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, τη μεταναστευτική πίεση, αλλά και τη διαπραγμάτευση του νέου πολυετούς κοινοτικού προϋπολογισμού.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς ηλικιακή.
Είναι αλλαγή πολιτικής γεωγραφίας.
Το τέλος μιας πολιτικής γενιάς
Για περισσότερο από μία δεκαετία, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο περιστρεφόταν γύρω από λίγες, ισχυρές προσωπικότητες.
Η Άνγκελα Μέρκελ αποτέλεσε τον βασικό άξονα της ευρωπαϊκής συναίνεσης κατά την κρίση του ευρώ και την πανδημία.
Ο Μαρκ Ρούτε εξελίχθηκε στον σημαντικότερο διαμεσολαβητή ανάμεσα στον δημοσιονομικό Βορρά και τον ευρωπαϊκό Νότο.
Ο Μάριο Ντράγκι έδωσε στην Ιταλία επιρροή δυσανάλογη του πολιτικού της κατακερματισμού.
Ο Βίκτορ Όρμπαν, από την άλλη πλευρά, διαμόρφωσε επί χρόνια την ατζέντα μέσα από τις συνεχείς συγκρούσεις του με τις Βρυξέλλες και τη συστηματική χρήση του δικαιώματος βέτο.
Σήμερα, όλοι αυτοί αποτελούν παρελθόν.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανανεώνεται με ταχείς ρυθμούς, όμως η ανανέωση αυτή δημιουργεί και ένα κενό εμπειρίας.
Οι περισσότεροι νέοι ηγέτες δεν έχουν ακόμη αποκτήσει το πολιτικό κεφάλαιο που χτίζεται μόνο μέσα από χρόνια συμμετοχής στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, ούτε τις προσωπικές σχέσεις εμπιστοσύνης που συχνά αποδεικνύονται καθοριστικές για την επίτευξη συμβιβασμών.
Αυτό μεταβάλλει ουσιαστικά τους πραγματικούς συσχετισμούς ισχύος στις Βρυξέλλες.
Η εμπειρία γίνεται πλεονέκτημα
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η επιρροή μιας χώρας δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το μέγεθος της οικονομίας ή του πληθυσμού της.
Καθορίζεται επίσης από την αξιοπιστία, τη συνέπεια και την ικανότητα του ηγέτη της να οικοδομεί συμμαχίες.
Σε μια περίοδο όπου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αλλάζει πρόσωπα, η εμπειρία μετατρέπεται σε πολιτικό κεφάλαιο.
Οι ηγέτες που γνωρίζουν τη λειτουργία των θεσμών, έχουν συμμετάσχει σε δύσκολες διαπραγματεύσεις και διαθέτουν σταθερά δίκτυα επικοινωνίας αποκτούν μεγαλύτερη επιρροή από εκείνη που θα υπαγόρευε απλώς το μέγεθος της χώρας τους.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ελληνική διάσταση των εξελίξεων.
Η νέα ευρωπαϊκή κεντροδεξιά
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα εξακολουθεί να αποτελεί την ισχυρότερη πολιτική οικογένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον βασικό κορμό της σημερινής ευρωπαϊκής ηγεσίας.
Μετά την αποχώρηση του Fidesz το 2021 και τις διαδοχικές πολιτικές αλλαγές στα κράτη-μέλη, διαμορφώνεται σταδιακά ένας νέος πυρήνας ηγετών που θα καθορίσει την πορεία της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς τα επόμενα χρόνια.
Δεν πρόκειται για μια οργανωμένη «ομάδα», αλλά για ένα άτυπο δίκτυο πρωθυπουργών που συνδυάζουν κυβερνητική εμπειρία, φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό και ισχυρή παρουσία στις διαπραγματεύσεις των Βρυξελλών.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των πιο έμπειρων ηγετών του ΕΛΚ.
Η παρουσία του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο από το 2019, η σταθερή συνεργασία του με την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και η ενεργός συμμετοχή της Ελλάδας στις συζητήσεις για την κοινή άμυνα, την ενεργειακή πολιτική και τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων έχουν ενισχύσει την αξιοπιστία της χώρας στο ευρωπαϊκό κέντρο λήψης αποφάσεων.
Γιατί ενισχύεται ο ρόλος του Μητσοτάκη
Η ενίσχυση της επιρροής του Έλληνα πρωθυπουργού δεν οφείλεται σε μια συγκυριακή πολιτική εξέλιξη ούτε στην αποχώρηση κάποιου συγκεκριμένου ηγέτη.
Είναι αποτέλεσμα της αλλαγής ολόκληρου του ευρωπαϊκού πολιτικού σκηνικού.
Σε ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όπου πολλοί πρωθυπουργοί κάνουν τώρα τα πρώτα τους βήματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανήκει πλέον στην κατηγορία των ηγετών που διαθέτουν θεσμική μνήμη, εμπειρία στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις και σταθερές σχέσεις εμπιστοσύνης με τους βασικούς συνομιλητές τους.
Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς τα επόμενα χρόνια θα ληφθούν αποφάσεις που αφορούν άμεσα στα ελληνικά συμφέροντα: η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας, η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, η προστασία των εξωτερικών συνόρων, η μεταναστευτική πολιτική, η ενεργειακή ασφάλεια και η στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα δεν συμμετέχει πλέον στις συζητήσεις αποκλειστικά ως χώρα πρώτης γραμμής απέναντι στις μεταναστευτικές ροές ή ως κράτος-μέλος της Ανατολικής Μεσογείου.
Συμμετέχει ολοένα και περισσότερο ως χώρα που καταθέτει προτάσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθεί η Ευρώπη της επόμενης δεκαετίας.
Η Ευρώπη της επόμενης ημέρας
Το πραγματικό συμπέρασμα από τις αλλαγές αυτές, δεν είναι ότι τέσσερις νέοι πρωθυπουργοί συμμετέχουν για πρώτη φορά σε μια Σύνοδο Κορυφής.
Είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια νέα πολιτική φάση.
Οι προσωπικότητες που κυριάρχησαν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια αποχωρούν, ενώ μια νέα γενιά ηγετών καλείται να διαχειριστεί ίσως τη δυσκολότερη περίοδο στην ιστορία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η εμπειρία, η αξιοπιστία και η ικανότητα οικοδόμησης συμμαχιών αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Αυτός είναι και ο λόγος που η επιρροή της Ελλάδας στις Βρυξέλλες φαίνεται να ενισχύεται.
Όχι επειδή άλλαξε ξαφνικά το μέγεθός της ή η θέση της στην Ευρώπη.
Αλλά επειδή, σε μια Ένωση που αναζητά νέες ισορροπίες, η συνέπεια, η θεσμική συνέχεια και η ενεργή συμμετοχή στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες μετατρέπονται σε σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα.
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Κυριάκος και οι επτά νάνοι της αντιπολίτευσης
Καπιταλισμός, το σύστημα που όλοι καταγγέλλουν αλλά κανείς δεν μπορεί να αντικαταστήσει
Η μεγάλη ψευδαίσθηση της ισότητας στις σύγχρονες κοινωνίες
Περί της αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου
Γιατί οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τον σοσιαλισμό
Η μεγάλη έρημος της Βρετανίας μετά το brexit- από τι γλίτωσε η Ελλάδα
Η Δύση μπροστά στη μεγάλη πολιτισμική ρωγμή
Ρεπουμπλικανισμός: Η Δημοκρατία των ελεύθερων πολιτών
Η αντιπολίτευση ψάχνει τον δεύτερο, κι όλοι δουλεύουν για τον Μητσοτάκη
Κωνσταντίνου Καβάφη, «το πρώτο σκαλί»
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...