Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Η αποτυχία της γερμανικής υποψηφιότητας για μια μη μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είναι κάτι πολύ πιο σημαντικό από ένα δυσάρεστο μήνυμα προς το Βερολίνο.
Συνιστά ένα γεγονός με πολύ ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις, καθώς αντανακλά βαθύτερες μετατοπίσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στο διεθνές σύστημα και προοιωνίζονται τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η νέα παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Γερμανία είδε την υποψηφιότητά της για μια μη μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας να απορρίπτεται.
Αντί αυτής, οι χώρες που εξασφάλισαν τις δύο ευρωπαϊκές έδρες μεταξύ των δέκα μη μόνιμων μελών, ήταν η Αυστρία και η Πορτογαλία.
Από διπλωματικής άποψης, το αποτέλεσμα αυτό συνιστά αναμφίβολα μια σοβαρή αποτυχία για τη γερμανική εξωτερική πολιτική.
Ωστόσο, θα ήταν επιφανειακό να περιοριστεί κανείς σε μια στενή ερμηνεία του αποτελέσματος, υποστηρίζοντας είτε ότι ήρθε απλώς η σειρά μικρότερων ευρωπαϊκών κρατών να εκπροσωπηθούν είτε ότι η σημασία της ψηφοφορίας είναι περιορισμένη, επειδή το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει συχνά παραλυμένο από τις αντιπαραθέσεις των μεγάλων δυνάμεων.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Μια τέτοια προσέγγιση χάνει το ουσιαστικό νόημα της εξέλιξης.
Η συγκεκριμένη ψηφοφορία λειτουργεί περισσότερο ως σύμβολο μιας ευρύτερης μεταβολής στο διεθνές περιβάλλον.
Αποτυπώνει την αυξανόμενη δυσπιστία πολλών κρατών απέναντι στις δυτικές δυνάμεις και αναδεικνύει νέες τάσεις που διαμορφώνουν την παγκόσμια πολιτική.
Τόσο η Γερμανία όσο και η Ευρώπη συνολικά έχουν λόγους να μελετήσουν προσεκτικά το μήνυμα που εκπέμπει αυτό το αποτέλεσμα, αν επιθυμούν να κατανοήσουν τη θέση τους στον κόσμο που αναδύεται.
Το κόστος των διπλών μέτρων και σταθμών
Το πρώτο και ίσως πιο προφανές συμπέρασμα αφορά το τίμημα των διπλών προτύπων στη διεθνή πολιτική.
Η ιστορία δείχνει ότι η αναντιστοιχία ανάμεσα στις διακηρύξεις και στις πράξεις μπορεί να έχει σημαντικό κόστος σε κύρος, αξιοπιστία και διπλωματική επιρροή.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι τα κράτη δεν εφαρμόζουν πάντοτε τις αρχές που επικαλούνται.
Αυτό αποτελεί, σε μεγάλο βαθμό, διαχρονικό χαρακτηριστικό των διεθνών σχέσεων.
Το ουσιαστικό ζήτημα είναι το μέγεθος της απόστασης ανάμεσα στο αφήγημα που προβάλλεται και στην πραγματική πολιτική που ασκείται, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αυτή η αντίφαση γίνεται αντιληπτή από τους υπόλοιπους διεθνείς δρώντες.
Η αποτυχία της Γερμανίας στον ΟΗΕ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του κόστους που συνεπάγονται τέτοιες αντιφάσεις.
Όταν η Ρωσία εξαπέλυσε τη γενικευμένη εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Γερμανία, μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους της, κατέβαλε τεράστια διπλωματική προσπάθεια προκειμένου να πείσει όσο το δυνατόν περισσότερα κράτη να καταδικάσουν δημόσια τη ρωσική επιθετικότητα.
Η βασική επιχειρηματολογία της Δύσης ήταν ότι η εισβολή δεν αφορούσε μόνο την Ουκρανία, αλλά αποτελούσε πρόκληση για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα, καθώς συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου: της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών.
Η θέση αυτή βρήκε απήχηση σε μεγάλο μέρος του κόσμου.
Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια, πολλές χώρες του λεγόμενου «Παγκόσμιου Νότου» άρχισαν να αντιμετωπίζουν με αυξανόμενο σκεπτικισμό τις ευρωπαϊκές και δυτικές εκκλήσεις περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου.
Στα μάτια τους, η Δύση φάνηκε πρόθυμη να υπερασπίζεται ορισμένες αρχές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά λιγότερο συνεπής όταν παρόμοια ζητήματα αφορούσαν άλλες περιοχές ή άλλους συμμάχους.
Ανεξάρτητα από το αν αυτή η κριτική είναι απολύτως δίκαιη ή όχι, έχει πολιτική σημασία επειδή επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αξιολογούν την αξιοπιστία των δυτικών πρωτευουσών.
Στη διεθνή πολιτική, η ισχύς δεν βασίζεται μόνο στην οικονομική δύναμη ή στις στρατιωτικές δυνατότητες.
Εξαρτάται επίσης από την ικανότητα ενός κράτους να πείθει τους άλλους ότι ενεργεί σύμφωνα με τις αρχές που επικαλείται.
Όταν αυτή η αξιοπιστία αρχίζει να διαβρώνεται, οι συνέπειες γίνονται ορατές ακόμη και σε φαινομενικά δευτερεύουσες διαδικασίες, όπως η εκλογή μη μόνιμων μελών στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η αποτυχία της Γερμανίας δεν σημαίνει φυσικά ότι η χώρα χάνει τον κεντρικό της ρόλο στην Ευρώπη ή ότι παύει να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις του πλανήτη.
Υποδηλώνει όμως ότι το διεθνές περιβάλλον έχει γίνει περισσότερο ανταγωνιστικό, περισσότερο πολυπολικό και λιγότερο δεκτικό σε αφηγήσεις που στο παρελθόν γίνονταν σχεδόν αυτονόητα αποδεκτές.
Πάνω απ’ όλα, η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει ότι ο κόσμος μεταβάλλεται.
Η επιρροή δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, ακόμη και για τις ισχυρότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Κάθε κράτος καλείται να αποδεικνύει διαρκώς την αξιοπιστία και τη συνέπειά του. Και σε έναν κόσμο όπου όλο και περισσότερες χώρες διεκδικούν λόγο και ρόλο στη διεθνή σκηνή, η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αγνοηθεί.
Η ήττα της Γερμανίας στον ΟΗΕ, επομένως, δεν αποτελεί απλώς ένα διπλωματικό ατύχημα.
Είναι μια προειδοποίηση.
Όχι μόνο για το Βερολίνο, αλλά και για την Ευρώπη συνολικά.
Μια υπενθύμιση ότι η διεθνής νομιμοποίηση δεν κερδίζεται μόνο με οικονομική ισχύ ή πολιτική βαρύτητα, αλλά και με τη συνεπή εφαρμογή των αρχών που μια χώρα ή μια ήπειρος επιλέγει να υπερασπίζεται.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Κυριάκος και οι επτά νάνοι της αντιπολίτευσης
Καπιταλισμός, το σύστημα που όλοι καταγγέλλουν αλλά κανείς δεν μπορεί να αντικαταστήσει
Η μεγάλη ψευδαίσθηση της ισότητας στις σύγχρονες κοινωνίες
Περί της αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου
Γιατί οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τον σοσιαλισμό
Η μεγάλη έρημος της Βρετανίας μετά το brexit- από τι γλίτωσε η Ελλάδα
Η Δύση μπροστά στη μεγάλη πολιτισμική ρωγμή
Ρεπουμπλικανισμός: Η Δημοκρατία των ελεύθερων πολιτών
Η αντιπολίτευση ψάχνει τον δεύτερο, κι όλοι δουλεύουν για τον Μητσοτάκη
Κωνσταντίνου Καβάφη, «το πρώτο σκαλί»
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...