Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Υπάρχουν γλώσσες που γεννήθηκαν για να εξυπηρετήσουν την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Και υπάρχουν γλώσσες που γεννήθηκαν για να στεγάσουν έναν Πολιτισμό.
Η ελληνική γλώσσα ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Δεν είναι απλώς και μόνον, ένα μέσο επικοινωνίας.
Είναι μια αδιάσπαστη πολιτισμική συνέχεια τριών και πλέον χιλιετιών.
Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο ελληνικός κόσμος κατανόησε το σύμπαν, ονόμασε τη φύση, διατύπωσε τη φιλοσοφία, ύμνησε τη δημοκρατία, κατέγραψε την τραγωδία του ανθρώπου και ύψωσε τον Λόγο σε θεμέλιο του Δυτικού Πολιτισμού.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Από τα έπη του Ομήρου έως τη σύγχρονη εποχή, από τον Τυρταίο ως τον Ελύτη, η ελληνική γλώσσα συνεχίζει να ανασαίνει με μια μοναδική ιστορική αντοχή.
Είναι η μόνη ευρωπαϊκή γλώσσα που επιτρέπει ακόμη στον σύγχρονο ομιλητή να αναγνωρίζει, έστω διαισθητικά, λέξεις, έννοιες και ρυθμούς που χρησιμοποιήθηκαν πριν από χιλιάδες χρόνια.
Ο Οδυσσέας Ελύτης είχε επισημάνει με συγκίνηση πως λέξεις όπως «ουρανός», «θάλασσα», «άνεμος», «ήλιος», «σελήνη» ακούγονται ακόμη σήμερα όπως ακούγονταν και στα χρόνια του Ομήρου.
Πέρα από τη γλωσσική συνέχεια, εδώ μιλάμε για ένα πολιτισμικό θαύμα.
Η ελληνική γλώσσα επιβίωσε από αυτοκρατορίες, κατακτήσεις, πολέμους, εξορίες και εθνικές καταστροφές.
Επιβίωσε από την πτώση πόλεων και βασιλείων.
Επιβίωσε ακόμη και από τις στιγμές όπου οι ίδιοι οι φορείς της έμοιαζαν να αδιαφορούν γι’ αυτήν.
Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη της αντίφαση: η ελληνική γλώσσα διαθέτει μια σχεδόν μυστηριακή ανθεκτικότητα.
Αναγεννάται ακόμη και όταν όλα γύρω της παρακμάζουν.
Ανθίζει ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες εποχές.
Σαν να κουβαλά μέσα της μια ιστορική μνήμη που αρνείται να σβήσει.
Όμως η αντοχή της δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται φροντίδα.
Καμία γλώσσα, όσο μεγάλη κι αν είναι η παράδοσή της, δεν μπορεί να επιβιώσει μόνο από το βάρος της ιστορίας της.
Χρειάζεται ανθρώπους που να την υπηρετούν.
Χρειάζεται δασκάλους, πανεπιστημιακούς, λογοτέχνες, ποιητές, γονείς, μαθητές.
Χρειάζεται κοινωνίες που να αντιλαμβάνονται ότι η γλώσσα δεν είναι ένα τεχνικό εργαλείο αλλά η ίδια η ψυχή ενός Πολιτισμού που διαρκεί δια μέσου των αιώνων.
Γιατί μέσα στη γλώσσα ενυπάρχει ο τρόπος που σκεφτόμαστε.
Μέσα στις λέξεις της ελληνικής γλώσσας σώζονται έννοιες που διαμόρφωσαν τον κόσμο: «δημοκρατία», «ελευθερία», «φιλοσοφία», «ιστορία», «θέατρο», «αρμονία», «λόγος».
Ο Δυτικός Πολιτισμός οικοδόμησε τη σκέψη του πάνω σε ελληνικές λέξεις.
Ο Ελληνικός Λόγος έγινε το σκεύος, μέσα στο οποίο η Ευρώπη διαμόρφωσε την πνευματική της ταυτότητα μαζί με τον Ρωμαϊκό Νόμο και το πανανθρώπινο ιδανικό του Χριστιανισμού.
Και ακριβώς γι’ αυτό, κάθε πνευματικός άνθρωπος γνωρίζει ότι έχει χρέος να προστατεύσει αυτή τη γλώσσα, κι ας έχει αυτή αποδείξει ότι επιβιώνει και διατηρείται έτσι κι αλλιώς!
Όχι να την προστατεύσει από έναν στείρο συντηρητισμό ή μια μουσειακή αντίληψη της παράδοσης, αλλά γιατί η ελληνική γλώσσα εξακολουθεί να είναι ένας ζωντανός φορέας Πολιτισμού.
Οφείλουμε να τη διασώσουμε ως μνήμη, αλλά κυρίως ως δημιουργική δύναμη του μέλλοντος.
Να τη διδάξουμε με αγάπη, να τη χρησιμοποιούμε με σεβασμό, να την υπερασπιζόμαστε απέναντι στη φτώχεια της έκφρασης, στην προχειρότητα και στην πολιτισμική ισοπέδωση της εποχής μας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτούν ξεχωριστή σημασία πρωτοβουλίες και φορείς που αφιερώνουν το έργο τους στην υπεράσπιση και την ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας.
Ένας από αυτούς είναι το πολιτιστικό σωματείο «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά» (ΕΓΚ), το οποίο ιδρύθηκε το 2001 με βασικό σκοπό τη διαφύλαξη, προαγωγή και διάδοση της ελληνικής γλώσσας, τόσο της αρχαίας όσο και της νέας, και πρόσφατα απέκτησε νέο Διοικητικό Συμβούλιο.
Σε μια εποχή όπου ο δημόσιος λόγος συχνά φτωχαίνει και η γλωσσική καλλιέργεια υποχωρεί μπροστά στην ταχύτητα και την επιφανειακή επικοινωνία, η παρουσία τέτοιων φορέων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά» επιχειρεί να υπενθυμίσει ότι η γλώσσα είναι μάθημα, αλλά πάνω από όλα είναι πολιτισμική ευθύνη του καθενός και της καθεμιάς μας.
Το σωματείο συγκροτήθηκε από ακαδημαϊκούς, πρυτάνεις, διανοούμενους και προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, ανθρώπους που αντιλήφθηκαν εγκαίρως ότι η προστασία της ελληνικής γλώσσας δεν μπορεί να αφεθεί στην τύχη της.
Μέσα από ημερίδες, συνέδρια, εκπαιδευτικές δράσεις και δημόσιες παρεμβάσεις, η ΕΓΚ επιδιώκει να αναδείξει τη διαχρονικότητα και την οικουμενικότητα του ελληνικού λόγου.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δράσεις της για τα παιδιά και τη νέα γενιά.
Οι διαδικτυακές συναντήσεις γνωριμίας μαθητών δημοτικού με την αρχαία ελληνική γλώσσα, οι εκδηλώσεις για τη σημασία της ιστορικής ορθογραφίας και οι πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της γλωσσικής παιδείας δείχνουν μια βαθιά πίστη στη συνέχεια του Ελληνικού Πολιτισμού.
Διότι η γλώσσα κατοικοεδρεύει, μεν μέσα στα βιβλία, όμως κατά κύριο λόγο μεταδίδεται ως βίωμα, ως συγκίνηση και ως αίσθηση συμμετοχής σε μια μεγάλη ιστορική διαδρομή.
Το 2026, με τη συμπλήρωση 25 ετών δράσης και την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου, η «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά» συνεχίζει να υπηρετεί έναν σκοπό που ξεπερνά τα όρια ενός απλού πολιτιστικού φορέα: την υπεράσπιση της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού μέσα από τη γλώσσα του.
Διότι τελικά η ελληνική γλώσσα δεν είναι μόνο το παρελθόν μας.
Είναι η βαθύτερη γέφυρα που ενώνει τον Όμηρο, το θεμέλιο των Ανοικτών Κοινωνιών, πάνω στο οποίο δομήθηκαν οι ανθρώπινες ελευθερίες και τα σύγχρονα πολιτεύματα, αλλά και πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε η τέχνη όλων των μορφών, με τον σημερινό Έλληνα.
Είναι η απόδειξη ότι ένας Πολιτισμός μπορεί να αντέξει στον χρόνο και να συνεχίσει να δίνει τα φώτα του στους ανθρώπους, όταν διασώζει τον Λόγο του.
Και όσο θα υπάρχουν άνθρωποι που θα την αγαπούν, θα την διδάσκουν και θα την υπερασπίζονται, η γλώσσα αυτή θα συνεχίσει να φωτίζει όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και τον ίδιο τον πυρήνα του Ευρωπαϊκού και του Παγκόσμιου Πολιτισμού.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Η ιδέα της Ευρώπης, ο Μητσοτάκης, ο Μακρόν και ο Βίκτορ Ουγκό
Η Αριστερά επιμένει πεισματικά στα αδιέξοδά της
Ο Περσέας στη Φλωρεντία: Όταν η Ελλάδα δημιουργεί την Ευρώπη
Έχει και σήμερα στις τάξεις της έναν «Συμπιλίδη» η Νέα Δημοκρατία;
Όλα όσα κρύβονται πίσω από τις ανισότητες και τις οξύνουν
Επίκουρος, ο πρωτεργάτης της πνευματικής επανάστασης
Η επινόηση της ψυχής, ένα πολιτισμικό θαύμα
Ποιο είναι το μεγαλύτερο θύμα του αντισυστημισμού;
Μαρσέλ Προυστ: Η λογοτεχνία ως κλειδί της προσωπικής ελευθερίας
Στο «καραμανλικό- σαμαρικό» μπλοκ οι πιο πολλοί εμπλεκόμενοι βουλευτές στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...