Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα σήμερα έχει μια αξιοσημείωτη ιδιαιτερότητα: δεν αφορά σε ανταλλαγή επιχειρημάτων, πολιτικών θέσεων, προοπτικής για την Ελλάδα και την κοινωνία ακόμα για όλους εμάς και τον καθένα ξεχωριστά.
Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα σήμερα γίνεται ανάμεσα στον ορθολογισμό που εκφράζει ο Kυριάκος Mητσοτάκης, και στις μεθόδους της λεωφόρου Mάντισον που εκφράζουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι.
Η έκφραση «μέθοδοι της λεωφόρου Μάντισον» στα καθ’ ημάς πιστώνεται στον μακαρίτη Ανδρέα Παπανδρέου.
Ποιες είναι αυτές οι μέθοδοι;
Ας τις δούμε συνοπτικά:
-Επιδέξια χρήση των Μέσων: Στρατηγική τοποθέτηση διαφημίσεων σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνο και, κυρίως, στην ανερχόμενη τότε τηλεόραση.
-Εστίαση στο Συναίσθημα (Emotional Branding): Αντί για την απλή παράθεση τεχνικών χαρακτηριστικών ενός προϊόντος, οι διαφημιστές εστίαζαν στο πώς το προϊόν θα κάνει τον καταναλωτή να αισθανθεί πιο κοινωνικός, επιτυχημένος, ελκυστικός.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
-Δημιουργία «Εικόνας» (Image Making): Η κατασκευή μιας συγκεκριμένης ταυτότητας για ένα brand, η οποία συχνά δεν είχε άμεση σχέση με την ίδια την ποιότητα του προϊόντος, αλλά με το status που προσέδιδε.
-Ψυχολογική Χειραγώγηση: Χρήση ψυχολογικών ερευνών για την κατανόηση των υποσυνείδητων αναγκών και φόβων των καταναλωτών, ώστε να «πλασαριστεί» το προϊόν ως η απόλυτη λύση.
-Στρατηγική Τοποθεσία: Πολλές εταιρείες επέλεγαν να έχουν την έδρα τους στη συγκεκριμένη περιοχή για να προβάλλουν κύρος και ισχύ.
Πράγματι, η γενικότερη πολιτική αντιπαράθεση τα τελευταία χρόνια δεν εξελίσσεται σε ένα «καθαρό» πεδίο ορθολογισμού, δηλαδή αναμέτρησης επιχειρημάτων.
Αντιθέτως, διαμορφώνεται όλο και περισσότερο μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική επικοινωνία δανείζεται έντονα στοιχεία από τη διαφημιστική λογική που ιστορικά συνδέεται με τη Madison Avenue της Νέας Υόρκης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τος πολιτικούς του αντιπάλους, αποκτά χαρακτηριστικά που υπερβαίνουν την αναμέτρηση πολιτικών θέσεων και εκτρέπονται σε αντιπαράθεση επιχειρημάτων με συναισθήματα!
Ο όρος «μέθοδοι της λεωφόρου Μάντισον» χρησιμοποιείται για να περιγράψει ακριβώς αυτή τη μετατόπιση: από την τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία στη δημιουργία εντυπώσεων.
Από την ανάλυση των δεδομένων στη επινόηση αφηγημάτων που αποσκοπούν πρωτίστως στο συναίσθημα.
Σε αυτό το πεδίο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης φαίνεται να έχουν επενδύσει συστηματικά, επιχειρώντας να μετατρέψουν τις αντιλήψεις τους σε «αυτονόητες αλήθειες», μέσα από απλουστευτικά σχήματα και ισχυρά επικοινωνιακά σύμβολα.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η προσέγγιση της τραγωδίας των Τεμπών.
Πρόκειται για ένα γεγονός που συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία και που απαιτεί σοβαρή, τεκμηριωμένη διερεύνηση ευθυνών.
Ωστόσο, στο δημόσιο λόγο, συχνά παρατηρείται μια μετατόπιση από την αναζήτηση στοιχείων στη διαχείριση συναισθημάτων.
Η οργή και η θλίψη (απολύτως δικαιολογημένες) αξιοποιούνται επικοινωνιακά, με τρόπο που συχνά υποκαθιστά την ανάγκη για ψύχραιμη ανάλυση.
Έτσι, η συζήτηση μετατρέπεται από ζήτημα θεσμικής λογοδοσίας σε πεδίο πολιτικής εκμετάλλευσης, όπου το σύνθημα υπερισχύει του επιχειρήματος.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στο ζήτημα των παρακολουθήσεων.
Η διάκριση ανάμεσα στις νόμιμες επισυνδέσεις της ΕΥΠ και στη χρήση παράνομων λογισμικών, όπως το Predator spyware, αποτελεί κρίσιμο σημείο για την κατανόηση της υπόθεσης.
Παρ’ όλα αυτά, μεγάλο μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης στηρίζεται σε μια ηθελημένη σύγχυση αυτών των δύο διαφορετικών πεδίων.
Μέσα από αυτή τη σύγχυση, δημιουργείται μια ενιαία εικόνα «γενικευμένης παρακολούθησης», η οποία λειτουργεί περισσότερο ως επικοινωνιακό εργαλείο παρά ως ακριβής αποτύπωση της πραγματικότητας.
Το ίδιο μοτίβο παρατηρείται και στις κατηγορίες περί «ποδηγέτησης» της Δικαιοσύνης.
Πρόκειται για έναν ισχυρισμό με ιδιαίτερα βαρύ θεσμικό φορτίο, ο οποίος, ωστόσο, συχνά διατυπώνεται χωρίς συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία.
Αντί για τεκμηριωμένη κριτική σε επιμέρους αποφάσεις ή διαδικασίες, προβάλλεται ένα γενικευμένο αφήγημα περί «ελεγχόμενης Δικαιοσύνης», το οποίο, ακριβώς λόγω της αοριστίας του, είναι δύσκολο να διαψευστεί αλλά και εξίσου δύσκολο να επιβεβαιωθεί.
Σε αυτό το περιβάλλον, η στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη διαμορφώνεται σε αντιδιαστολή με αυτές τις πρακτικές.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει κυρίως με επίκληση σε θεσμικά δεδομένα, διεθνείς αξιολογήσεις και συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες.
Η αναφορά σε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε δείκτες οργανισμών όπως ο ΟΟΣΑ, ή σε μεταρρυθμίσεις όπως η ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης, εντάσσεται σε αυτή τη λογική: αντιπαράθεση όχι στο επίπεδο των εντυπώσεων, αλλά στο επίπεδο των στοιχείων.
Ωστόσο, η σύγκρουση αυτή δεν είναι ισόρροπη.
Οι «μέθοδοι της λεωφόρου Μάντισον» έχουν ένα εγγενές πλεονέκτημα: είναι πιο άμεσες, πιο εύληπτες και συχνά πιο αποτελεσματικές στο να κινητοποιούν το κοινό.
Ένα ισχυρό σύνθημα ή μια φορτισμένη εικόνα μπορεί να διαδοθεί πολύ πιο γρήγορα από μια σύνθετη ανάλυση ή μια τεχνική εξήγηση.
Αυτό δημιουργεί μια ασυμμετρία, στην οποία η πολιτική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε ανταγωνισμό αφηγημάτων, όπου η αλήθεια δεν είναι πάντα ο καθοριστικός παράγοντας.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποιος έχει δίκιο σε επιμέρους ζητήματα, αλλά ποιος καταφέρνει να διαμορφώσει το κυρίαρχο πλαίσιο ερμηνείας τους.
Η αντιπολίτευση, επενδύοντας σε συναισθηματικά φορτισμένα αφηγήματα, επιδιώκει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η κυβέρνηση εμφανίζεται ως διαρκώς υπόλογη.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιχειρεί να διατηρήσει την αντιπαράθεση σε επίπεδο θεσμικής κανονικότητας και μετρήσιμων αποτελεσμάτων.
Τελικά, η αντιπαράθεση αυτή αντανακλά μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η πολιτική.
Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης και ταχύτητας, η ισορροπία ανάμεσα στην ουσία και την εικόνα γίνεται όλο και πιο εύθραυστη.
Και σε αυτό το πεδίο, η ικανότητα να αντιστέκεται κανείς στις «μεθόδους της λεωφόρου Μάντισον» δεν είναι μόνο ζήτημα πολιτικής επιλογής, αλλά και δοκιμασία για την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου και της Δημοκρατίας.
Κι αυτή την πολύτιμη υπηρεσία προσφέρει σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Οι διεθνείς ανακατατάξεις ισχύος και η ελληνική ευκαιρία στην Ανατολική Μεσόγειο
Η μεγάλη παγίδα των δημοψηφισμάτων: Ελλάδα, Βρετανία, Ιταλία
«Κοινωνική πλειοψηφία», η νέα ευφάνταστη επινόηση της Αριστεράς
Η απάτη του υλισμού: Γιατί η επιστήμη δεν έχει λύσει το μυστήριο της συνείδησης
«Λευκές Νύχτες»: Ο Ντοστογιέφσκι απέναντι στη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου
Βοκκάκιος, ο πρώτος Δυτικοευρωπαίος
Ποιος ξεγέλασε τους Τρώες; (Όχι, δεν ήταν ο Οδυσσέας)
Η επιδραστική σκέψη του Γιούργκεν Χάμπερμας στη σημερινή δυτική Δημοκρατία
Όταν ο πόλεμος γίνεται θέαμα: Η νέα, ψηφιακή εποχή της προπαγάνδας
Γιατί η στρατηγική της έντασης δεν γίνεται πολιτικό ρεύμα;
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...