Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Πώς να κλείσει κανείς μέσα σε ένα κείμενο, τον πρώτιστο, τον καταλυτικό ρόλο της ποίησης στην εξέλιξη του ανθρώπου, και -ως προς τα καθ’ ημάς- στην εξέλιξη του Ελληνισμού;
Δεν γίνεται!
Γι αυτό θα περιοριστούμε σε μερικές σκόρπιες πινελιές, πάνω στον μεγάλο, μοναδικής αξίας καμβά των ποιητών που συγκρότησαν τον ποιητικό Λόγο και πορεύτηκαν μαζί με τους Έλληνες δια μέσου των αιώνων.
Λίγες, μόνο, πινελιές, λοιπόν!
Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης είναι για τους Έλληνες, μια επιστροφή.
Μια επιστροφή στον πυρήνα της ελληνικής εμπειρίας, εκεί όπου ο λόγος ήταν μέσο, αλλά και τρόπος ύπαρξης.
Γιατί αν υπάρχει ένας τόπος όπου η ποίηση δεν εξελήφθη ποτέ ως πολυτέλεια, αλλά ως ζωογόνος αναγκαιότητα, αυτός είναι η Ελλάδα.
Από την αυγή του λόγου, ο Όμηρος, μέσα από τις ιστορίες του, έπλασε έναν κόσμο που οι άνθρωποι και οι θεοί συνυπάρχουν μέσα σε έναν ρυθμό ο οποίος ακόμη αντηχεί και μας συνεπαίρνει.
Και μέσα σε αυτόν τον κόσμο, ο Φήμιος, ο αοιδός της Ιθάκης, γίνεται το πρώτο σύμβολο του ποιητή: εκείνου που υφαίνει μνήμη και παρόν, που μετατρέπει το γεγονός σε τραγούδι και το τραγούδι σε ταυτότητα.
Η ποίηση εκλαμβάνεται συχνά ως ατομική εξομολόγηση.
Στην Ελλάδα, όμως, η ποίηση είναι δημόσιος λόγος, συλλογική μνήμη, τελετουργία.
Ο Πίνδαρος δεν έγραφε για τον εαυτό του, αλλά για να υψώσει τον άνθρωπο στο μέτρο του άθλου και της μοίρας του.
Στους στίχους του, η δόξα και το εφήμερο συναντιούνται, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην ελληνική ιστορία: στιγμές λαμπρότητας που φωτίζουν το σκοτάδι του χρόνου.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Καθώς ο Ελληνισμός απλώθηκε πέρα από τα γεωγραφικά του όρια, η ποίηση έγινε φορέας συνέχειας.
Στους ελληνιστικούς χρόνους, ο λόγος απέκτησε λεπτότητα, στοχασμό, μια εσωτερική στροφή.
Η γλώσσα δεν ήταν πλέον μόνο η φωνή της πόλης, αλλά και ο ψίθυρος της ψυχής.
Και έπειτα, αιώνες αργότερα, μέσα από την ιστορική δοκιμασία και την αναζήτηση της ελευθερίας, η ποίηση επανέρχεται ως πράξη εθνικής αυτογνωσίας.
Ο Διονύσιος Σολωμός και ο Ανδρέας Κάλβος γράφουν για την Πατρίδα, αλλά ταυτόχρονα τη συγκροτούν.
Η γλώσσα τους γίνεται πεδίο μάχης και συνάμα χώρος συμφιλίωσης.
Η Ελλάδα δεν είναι μόνο γεωγραφία.
Είναι λέξη, ρυθμός, στίχος.
Στον νεότερο κόσμο, η ποίηση αποκτά μια βαθύτερη, σχεδόν υπαρξιακή διάσταση.
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης μετατρέπει την ιστορία σε εσωτερικό τοπίο, όπου η ήττα και η αναμονή αποκτούν αξιοπρέπεια.
Ο Κωστής Παλαμάς επιχειρεί να συνθέσει το σύνολο του ελληνικού βίου σε έναν μεγάλο, συνεκτικό λόγο.
Ο Τάκης Παπατσώνης αναζητά το ιερό μέσα στο σύγχρονο, ενώ ο Γιώργος Σεφέρης κουβαλά την αγωνία μιας ταυτότητας που παλεύει ανάμεσα στην ιστορία και τη σιωπή.
Από τη μεριά του, ο Οδυσσέας Ελύτης έρχεται να φωτίσει τον κόσμο με το ελληνικό φως, όχι ως εικόνα, αλλά ως ουσία.
Στο έργο του, η ποίηση γίνεται σχεδόν φυσικό φαινόμενο: θάλασσα, ήλιος, άνεμος, όλα μετατρέπονται σε γλώσσα.
Μια γλώσσα που δεν περιγράφει απλώς την Ελλάδα, αλλά την γεννά ξανά και ξανά.
Από τον αοιδό της αρχαιότητας έως τον ποιητή της σύγχρονης εποχής, η ελληνική ποίηση διατρέχει τον χρόνο σαν ένα υπόγειο , ανίκητο ρεύμα.
Δεν είναι ποτέ εντελώς ορατή, αλλά είναι πάντα παρούσα.
Στις λέξεις που χρησιμοποιούμε, στον τρόπο που σκεφτόμαστε, στον τρόπο που θυμόμαστε.
Ίσως τελικά η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης να είναι, για την Ελλάδα, κάτι πολύ περισσότερο από μια επέτειος, ή από μια γιορτή.
Είναι μια υπενθύμιση ότι ο κόσμος μπορεί ακόμη να ειπωθεί με τρόπο που να τον σώζει από τη φθορά.
Ότι η γλώσσα δεν είναι μόνο εργαλείο, αλλά καταφύγιο.
Και ότι, όσο υπάρχει ποίηση, υπάρχει ακόμη η δυνατότητα να βλέπουμε τον κόσμο όχι μόνο όπως είναι, αλλά όπως θα θέλαμε, θα φανταζόμασταν, θ’ αγωνιζόμασταν, όπως θα μπορούσε, στην ιδανική του μορφή, να είναι.
Γιατί στην Ελλάδα, η ποίηση δεν είναι η καλλιτεχνική αποτύπωση του παρελθόντος.
Είναι κάτι πολύ περισσότερο:
Είναι ένας πολύτιμος τρόπος, να συνεχίζουμε.-
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ
Όλοι εμείς, στην «Εποπτεία», θεωρούμε εαυτούς τυχερούς που βλέπουμε και ξαναβλέπουμε, γι αυτό κι έχουμε αναρτήσει γιαόλες και όλους εσάς μια μοναδική παρακαταθήκη του Ρένου Αποστολίδη για τη νεοελληνική ποίηση, όπως την αποτύπωσε ο ξεχωριστός αυτός διανοητής, σε videos που υπάρχουν σε συνέχειες στο youtube.
Μπορείτε να τις βρείτε όλες στον παρακάτω σύνδεσμο, και σας προτρέπουμε να αφιερώσετε λίγη ώρα για να «ρουφήξετε» την ξεχωριστή, μοναδική ματιά του Ρένου Αποστολίδη στην ποίηση των τελευταίων δυο αιώνων στη χώρα μας.
Αξίζει, πραγματικά!
Δείτε ΕΔΩ: https://www.epopteia.com.gr/pub/18562/o-renos-apostolidhs-mas-voitha-na-melethsoume-poiisi-kai-pezografia-sth-neoterh-ellada
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Αρχίζει η μεγάλη μάχη Ορθολογισμού - λαϊκισμού με φόντο τις εκλογές του 2027 (video)
Ήρθε η ώρα να χτυπήσουμε την πολιτική ισχύ του λαϊκισμού
Ελλάδα, Τουρκία και η σιωπηλή γλώσσα της ισχύος
Όμηρος, η ερώτηση που ο Ελληνισμός δεν έχει απαντήσει ακόμα
Κικέρων, ο διανοητής που συνέδεσε την πολιτική με τη φιλοσοφία
Η πρόταση Μητσοτάκη για το Σύνταγμα: Λιγότερη αυθαιρεσία, περισσότερη λογοδοσία
Όποιος σπέρνει κοινωνική οργή, θερίζει γιγάντωση της Ακροδεξιά
Ο Αριστοτέλης και η τέχνη τού να ζούμε καλά
Θλιβερός εμποράκος ενός κίβδηλου ψευτοπατριωτισμού
Κατίνα Παξινού, η απόλυτη τραγωδός
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...