Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Η ανάλυση του Τούρκου αναλυτή Sinan Ülgen στον ιστότοπο Project Syndicate για το τι σημαίνει για την Τουρκία ο πόλεμος στο Ιράν αποκαλύπτει, πίσω από τη φαινομενικά ισορροπημένη διατύπωση, μια βαθύτερη γεωπολιτική επιδίωξη της Άγκυρας: τη διατήρηση μιας εύθραυστης ισορροπίας ισχύος στη Μέση Ανατολή, από την οποία η ίδια θα μπορεί να αποκομίζει στρατηγικά οφέλη.
Η Τουρκία δεν επιθυμεί ούτε την κατάρρευση του Ιράν ούτε όμως και την ενίσχυση του καθεστώτος του.
Στην πραγματικότητα, επιδιώκει ένα τρίτο σενάριο: μια ελεγχόμενη αποδυνάμωση της ιρανικής ισχύος που θα περιορίσει τις φιλοδοξίες της Τεχεράνης χωρίς να προκαλέσει γεωπολιτικό χάος.
Αυτή η προσέγγιση αντανακλά μια μακρά παράδοση τουρκικής στρατηγικής σκέψης.
Από την οθωμανική περίοδο μέχρι σήμερα, η τουρκική γεωπολιτική κουλτούρα αντιμετωπίζει το Ιράν ως έναν ιστορικό ανταγωνιστή με τον οποίο όμως είναι αναγκασμένη να συνυπάρχει.
Η ισορροπία ανάμεσα στις δύο περιφερειακές δυνάμεις αποτελεί βασικό στοιχείο της σταθερότητας της Μέσης Ανατολής εδώ και αιώνες.
Ένα πλήρως αποσταθεροποιημένο Ιράν θα άνοιγε τον δρόμο για πολλαπλές συγκρούσεις, θα δημιουργούσε νέα εθνοτικά και θρησκευτικά μέτωπα και θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια αλυσιδωτή κρίση σε ολόκληρη την περιοχή.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Για την Τουρκία, αυτό θα σήμαινε πιθανότατα προσφυγικά κύματα, ενίσχυση του κουρδικού παράγοντα και διάχυση της αστάθειας στα σύνορά της.
Ωστόσο, η Άγκυρα έχει εξίσου ισχυρούς λόγους να μη θέλει ένα Ιράν που θα εξέλθει από τη σύγκρουση ισχυρότερο ή πολιτικά ενισχυμένο.
Η Ισλαμική Δημοκρατία αποτελεί έναν από τους βασικούς ανταγωνιστές της Τουρκίας για επιρροή στη Μέση Ανατολή.
Οι δύο χώρες βρίσκονται συχνά σε αντίπαλα στρατόπεδα σε περιφερειακές συγκρούσεις, από τη Συρία έως το Ιράκ και τον Νότιο Καύκασο.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια σημαντική αποδυνάμωση του Ιράν θα άνοιγε χώρο για την τουρκική επιρροή.
Η Άγκυρα θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο της ως κεντρικού παίκτη μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Καυκάσου, διεκδικώντας μεγαλύτερη γεωπολιτική βαρύτητα τόσο απέναντι στη Δύση όσο και στον αραβικό κόσμο.
Για την Ελλάδα, αυτή η τουρκική στρατηγική έχει διπλή σημασία.
Από τη μία πλευρά, η πιθανή αποδυνάμωση του Ιράν ενδέχεται να οδηγήσει σε αναδιάταξη ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, περιορίζοντας έναν παράγοντα που συχνά λειτουργούσε ως αντίβαρο στην τουρκική επιρροή.
Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει μια τέτοια συγκυρία για να ενισχύσει τον ρόλο της ως «απαραίτητου διαμεσολαβητή» μεταξύ Δύσης και Ανατολής.
Η διπλωματική αυτή στρατηγική έχει ήδη χρησιμοποιηθεί από την Τουρκία σε διάφορες κρίσεις, επιτρέποντάς της να αυξάνει την επιρροή της χωρίς να ταυτίζεται πλήρως με κανένα στρατόπεδο.
Το κρίσιμο στοιχείο για την ελληνική πλευρά είναι ότι μια Τουρκία που θα αισθάνεται γεωπολιτικά ενισχυμένη στη Μέση Ανατολή θα επιχειρήσει πιθανότατα να μεταφέρει αυτή την αυτοπεποίθηση και σε άλλα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται την περιφερειακή ισχύ ως ένα ενιαίο σύστημα: επιτυχίες ή κέρδη σε μία γεωγραφική ζώνη μπορούν να μεταφραστούν σε αυξημένη διαπραγματευτική δύναμη σε άλλες.
Επομένως, η εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν δεν αποτελεί μόνο μια κρίση της Μέσης Ανατολής.
Ενδέχεται να επηρεάσει την ευρύτερη ισορροπία δυνάμεων από τον Περσικό Κόλπο μέχρι το Αιγαίο.
Τελικά, η τουρκική στρατηγική απέναντι στο Ιράν αποκαλύπτει μια κλασική λογική ισορροπίας ισχύος.
Η Άγκυρα επιδιώκει έναν μετασχηματισμό της περιφερειακής τάξης που θα περιορίσει τους ανταγωνιστές της χωρίς να προκαλέσει ανεξέλεγκτη αποσταθεροποίηση.
Για τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, και ιδιαίτερα για την Ελλάδα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εξέλιξη της σύγκρουσης στο Ιράν, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να κεφαλαιοποιήσει τις γεωπολιτικές μεταβολές που θα προκύψουν από αυτήν.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Αρχίζει η μεγάλη μάχη Ορθολογισμού - λαϊκισμού με φόντο τις εκλογές του 2027 (video)
Ήρθε η ώρα να χτυπήσουμε την πολιτική ισχύ του λαϊκισμού
Ελλάδα, Τουρκία και η σιωπηλή γλώσσα της ισχύος
Όμηρος, η ερώτηση που ο Ελληνισμός δεν έχει απαντήσει ακόμα
Κικέρων, ο διανοητής που συνέδεσε την πολιτική με τη φιλοσοφία
Η πρόταση Μητσοτάκη για το Σύνταγμα: Λιγότερη αυθαιρεσία, περισσότερη λογοδοσία
Όποιος σπέρνει κοινωνική οργή, θερίζει γιγάντωση της Ακροδεξιά
Ο Αριστοτέλης και η τέχνη τού να ζούμε καλά
Θλιβερός εμποράκος ενός κίβδηλου ψευτοπατριωτισμού
Κατίνα Παξινού, η απόλυτη τραγωδός
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...