Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Η στρατιωτική κλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν έχει ήδη αρχίσει να μεταβάλλει τη γεωπολιτική ισορροπία σε ολόκληρη την περιοχή από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Δεν πρόκειται μόνο για έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αλλά για μια αλυσιδωτή αναδιάταξη δυνάμεων που επηρεάζει την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τις ενεργειακές διαδρομές και τις στρατιωτικές ισορροπίες της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Μέσα σε αυτή τη μεταβαλλόμενη γεωγραφία ισχύος, η Ελλάδα αναλαμβάνει έναν ρόλο πολύ ευρύτερο από τα στενά όρια της εθνικής της άμυνας.
Η πρόσφατη απόφαση της Αθήνας να προσφέρει στρατιωτική υποστήριξη στη Βουλγαρία είναι ενδεικτική.
Έπειτα από επίσημο αίτημα της Σόφιας, η ελληνική κυβέρνηση ενέκρινε την ανάπτυξη συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας Patriot στη βόρεια Ελλάδα, καθώς και τη μεταστάθμευση μαχητικών F-16 με αποστολή την ενίσχυση της προστασίας του βουλγαρικού εναέριου χώρου από πιθανές βαλλιστικές απειλές που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η κίνηση αυτή δεν έγινε σε κενό στρατηγικό χώρο.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Είχε προηγηθεί η αποστολή ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο, μετά από επίθεση drones που έπληξαν τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι και αύξησε την ανησυχία για επέκταση της κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής και συμμαχικής αντίδρασης, η Ελλάδα έστειλε μαχητικά και ναυτικές μονάδες στο νησί, μαζί με δυνάμεις από τη Γαλλία και τη Βρετανία.
Αν παρατηρήσει κανείς τις εξελίξεις συνολικά, προκύπτει μια σαφής γεωστρατηγική ακολουθία: η Κύπρος λειτουργεί ως προκεχωρημένο σημείο της Ανατολικής Μεσογείου, η Ελλάδα ως επιχειρησιακός κόμβος και η Βουλγαρία ως πύλη προς τη Μαύρη Θάλασσα και τη βαλκανική ενδοχώρα. Η Αθήνα βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο αυτού του άξονα.
Η «νοτιοανατολική πτέρυγα» της ευρωπαϊκής ασφάλειας
Η σημασία αυτής της εξέλιξης γίνεται πιο σαφής αν δει κανείς τη γεωγραφία της συμμαχικής άμυνας.
Το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει πλέον τη ζώνη που εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα ως ενιαίο στρατηγικό χώρο.
Στον ίδιο γεωπολιτικό διάδρομο συναντώνται ενεργειακές οδοί, θαλάσσιες γραμμές εμπορίου και στρατιωτικές υποδομές που επηρεάζουν τρεις ηπείρους.
Η Ελλάδα κατέχει μια μοναδική θέση μέσα σε αυτό το σύστημα.
Οι βάσεις της, τα αεροδρόμια, τα ραντάρ και τα συστήματα αεράμυνας μπορούν να συνδέσουν επιχειρησιακά τρία διαφορετικά μέτωπα: τη Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια και τη Μαύρη Θάλασσα.
Η δυνατότητα αυτή εξηγεί γιατί, σε περίοδο κρίσης, χώρες με περιορισμένες δυνατότητες αντιβαλλιστικής άμυνας στρέφονται προς την Αθήνα για επιχειρησιακή κάλυψη.
Η περίπτωση της Βουλγαρίας είναι χαρακτηριστική.
Η χώρα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε παλαιότερα συστήματα αεράμυνας, γεγονός που δημιουργεί κενά απέναντι σε σύγχρονες απειλές όπως βαλλιστικοί πύραυλοι και drones μεγάλης εμβέλειας.
Η ελληνική αεράμυνα, με τα συστήματα Patriot και την επιχειρησιακή εμπειρία της πολεμικής αεροπορίας, μπορεί να λειτουργήσει ως περιφερειακή ασπίδα για μέρος της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η ευρωπαϊκή κινητοποίηση δείχνει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη μετατραπεί σε ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Πολλές χώρες της Ευρώπης στέλνουν ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις για να προστατεύσουν θαλάσσιες γραμμές και συμμάχους στην Ανατολική Μεσόγειο, προσπαθώντας ταυτόχρονα να αποφύγουν άμεση εμπλοκή στον πόλεμο.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο αυτής της προσπάθειας και για έναν ακόμη λόγο: τον ρόλο της στη διεθνή ναυτιλία.
Μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου εξαρτάται από πλοία ελληνικών συμφερόντων, γεγονός που καθιστά την ασφάλεια θαλάσσιων διαδρομών (από τον Περσικό Κόλπο έως τη Μεσόγειο) κρίσιμο ζήτημα για την Αθήνα.
Η ένταση στον Περσικό Κόλπο, όπου έχουν παγιδευτεί δεκάδες πλοία, επηρεάζει άμεσα την ελληνική ναυτιλία και τις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη.
Η τουρκική αντίδραση
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η αντίδραση της Τουρκίας έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η μεταστάθμευση τουρκικών F-16 στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου παρουσιάστηκε από την Άγκυρα ως απάντηση στις ελληνικές κινήσεις στην περιοχή.
Η κίνηση αυτή δεν αλλάζει άμεσα την ισορροπία δυνάμεων, αλλά δείχνει ότι η Τουρκία επιδιώκει να επαναβεβαιώσει τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η πρωτοβουλία των κινήσεων δεν προήλθε αυτή τη φορά από την Άγκυρα.
Η Ελλάδα φαίνεται να κινείται ταχύτερα μέσα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών και συμμαχικών δομών, αναλαμβάνοντας επιχειρησιακές αποστολές που υπερβαίνουν τα σύνορά της.
Μια μεταβολή στρατηγικής κλίμακας
Η εικόνα που διαμορφώνεται θυμίζει λιγότερο τη γεωπολιτική πραγματικότητα της προηγούμενης δεκαετίας και περισσότερο μια νέα στρατηγική αρχιτεκτονική.
Στο παρελθόν η Ελλάδα αντιμετωπιζόταν κυρίως ως κράτος πρώτης γραμμής στο Αιγαίο.
Σήμερα εμφανίζεται όλο και περισσότερο ως περιφερειακός κόμβος ασφάλειας.
Η μετατόπιση αυτή οφείλεται σε πολλούς παράγοντες: την αναβάθμιση των στρατιωτικών υποδομών, τη συνεργασία με ευρωπαϊκές και συμμαχικές δυνάμεις, την ενεργειακή σημασία της περιοχής και την ανάγκη της Ευρώπης να ενισχύσει τη νότια και ανατολική της πτέρυγα.
Η «ευρύτερη αναδιάταξη δυνάμεων» που παρατηρείται σήμερα δεν αφορά μόνο στη μετακίνηση οπλικών συστημάτων ή μαχητικών αεροσκαφών.
Αφορά στη μετατόπιση του γεωπολιτικού κέντρου βάρους της ευρωπαϊκής ασφάλειας προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σε αυτή τη διαδικασία, η Ελλάδα είναι ξεκάθαρο, πλέον, ότι καταλαμβάνει έναν ρόλο που συνδέει τρεις διαφορετικούς γεωπολιτικούς χώρους: τη Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και σε περιόδους διεθνούς αστάθειας, ο ρόλος του ενδιάμεσου κρίκου είναι συχνά εκείνος που καθορίζει τη συνοχή ολόκληρης της αλυσίδας.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Αρχίζει η μεγάλη μάχη Ορθολογισμού - λαϊκισμού με φόντο τις εκλογές του 2027 (video)
Ήρθε η ώρα να χτυπήσουμε την πολιτική ισχύ του λαϊκισμού
Ελλάδα, Τουρκία και η σιωπηλή γλώσσα της ισχύος
Όμηρος, η ερώτηση που ο Ελληνισμός δεν έχει απαντήσει ακόμα
Κικέρων, ο διανοητής που συνέδεσε την πολιτική με τη φιλοσοφία
Η πρόταση Μητσοτάκη για το Σύνταγμα: Λιγότερη αυθαιρεσία, περισσότερη λογοδοσία
Όποιος σπέρνει κοινωνική οργή, θερίζει γιγάντωση της Ακροδεξιά
Ο Αριστοτέλης και η τέχνη τού να ζούμε καλά
Θλιβερός εμποράκος ενός κίβδηλου ψευτοπατριωτισμού
Κατίνα Παξινού, η απόλυτη τραγωδός
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...