Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Ο προγραμματισμός της συνάντησης Κυριάκου Μητσοτάκη– Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026 αποτελεί την πιο πρόσφατη έκφανση μιας πολύ πιο βαθιάς και σύνθετης γεωπολιτικής «οδού» στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία δεν είναι απλώς θέμα διμερούς αντιπαράθεσης, αλλά αντικείμενο έντονων υπόγειων πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ουάσιγκτον: μεταξύ συνολικής διευθέτησης και στρατηγικής ισορροπίας
Παρά τις δημόσιες φαινομενικές απειλές και αντιπαραθέσεις, στο παρασκήνιο υπάρχει μια σοβαρή αμερικανική επιθυμία για «διευθέτηση» των ελληνοτουρκικών διαφορών, ή τουλάχιστον για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα μειώνει τις εντάσεις και θα εξυπηρετεί τα στρατηγικά συμφέροντα της Ουάσιγκτον στη ζώνη του ΝΑΤΟ και της ενέργειας.
Η αμερικανική στρατηγική στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο από τις αρχές του 2020 έχει επιδείξει τρεις συγκεκριμένες τάσεις:
1.Διατήρηση της συνοχής του ΝΑΤΟ έναντι διεθνών προκλήσεων (π.χ. Ρωσία, Κίνα), όπου οι έντονες ελληνοτουρκικές κρίσεις θα λειτουργούσαν ασφυκτικά για την συμμαχία.
2.Ενίσχυση ενεργειακών και γεωπολιτικών αξόνων που περιλαμβάνουν Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και η οποία δημιουργεί ανταγωνιστικές γραμμές με την Τουρκία.
3.Πίεση για συνολική διευθέτηση ή αποτροπή πιθανών θερμών επεισοδίων, καθώς μια περιορισμένη ελληνοτουρκική σύγκρουση θα μπορούσε να αναγκάσει την Ουάσιγκτον σε ανεπιθύμητη μεσολάβηση σε βαθμό που θα περιόριζε την ελευθερία στρατηγικών επιλογών της.
Ακριβώς αυτή η «υπόγεια επιθυμία» εκ μέρους της Ουάσιγκτον για μια ευρύτερη διευθέτηση — αν όχι νομική/διαδικαστική επίλυση, τουλάχιστον ένα πλαίσιο σταθεροποίησης — περνά καθοριστικά στην εικόνα των τελευταίων εβδομάδων.
Τουρκία: «ιστορική ευκαιρία» ή στρατηγική μόχλευση;
Πριν από λίγες ημέρες, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν μίλησε για «ιστορική ευκαιρία» επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Αυτό δεν ήταν απλώς ρητορικό πυροτέχνημα, αλλά στρατηγική δήλωση εσωτερικής και εξωτερικής κατεύθυνσης της Άγκυρας.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Η Τουρκία, υπό πίεση λόγω οικονομικών προκλήσεων, περιορισμένης διπλωματικής υποστήριξης σε σημαντικά ζητήματα (π.χ. Συρία, Λιβύη) και ανάγκης να δείξει ότι «παράγει αποτέλεσμα», χρησιμοποιεί την προοπτική διαλόγου ως μέσο, θέλοντας να πετύχει τρία πράγματα:
1.Να αποσπάσει στρατηγικά θέσεις και παραχωρήσεις από την Ελλάδα και την ΕΕ.
2.Να κατοχυρώσει διεθνή πλεονεκτήματα στον τομέα της ενέργειας και σε περιφερειακές συμμαχίες, και
3.Να δημιουργήσει την εικόνα ότι η Άγκυρα δεν απορρίπτει τον διάλογο, παρά το ότι επιμένει ανυποχώρητα σε μια δική της, αναθεωρητική ατζέντα.
Το στοιχείο αυτό εκδηλώνεται πρακτικά στην επαναφορά της NAVTEX και μάλιστα με… αόριστη διάρκεια από τουρκικής πλευράς (κάτι που είναι αδιανόητο στο διεθνές δίκαιο!), που λειτουργεί ως μοχλός πίεσης και όχι ως προετοιμασία για έναν απλό διάλογο.
Αθήνα: στάση χαμηλών προσδοκιών με σταθερές αρχές
Η ελληνική πλευρά έχει επιλέξει μια προσεκτική, «χαμηλών προσδοκιών» προσέγγιση, με επίσης τέσσερις σκοπούς:
1.Να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας.
2.Να αποφύγει θερμά επεισόδια ή κλιμάκωση στην περιοχή.
3.Να αναδείξει ότι η μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς νομικής διαδικασίας είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, καθώς και
4.Να διασφαλίσει ότι δεν θα τεθούν ζητήματα κυριαρχίας ή «κόκκινες γραμμές» που διακινδυνεύουν εθνικά συμφέροντα.
Αυτό εξηγεί γιατί η κυβέρνηση κατεβάζει, αν όχι προσδοκίες, τουλάχιστον ρητορικό θερμόμετρο: για την ελληνική ηγεσία, ο διάλογος υπηρετεί καταρχάς την αποτροπή κρίσης και όχι την πρόωρη «επίλυση» των διαφορών υπό πίεση.
Στρατηγική ανάγνωση: το γεωπολιτικό σκάκι πίσω από την «επίσημη ατζέντα»
Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου δεν είναι αποκομμένη από τις διευρυνόμενες πιέσεις, ισορροπίες και επιδιώξεις:
Η Ουάσιγκτον επιθυμεί μια σταθερότερη Ανατολική Μεσόγειο, τόσο για ενεργειακούς όσο και για γεωστρατηγικούς λόγους.
Η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει το άνοιγμα για να επαναδιαπραγματευτεί από θέση ισχύος.
Η Αθήνα απαντά με σταθερά, διεθνώς θεμελιωμένα επιχειρήματα, απορρίπτοντας κάθε ιδέα συμβιβασμού που θα υπονόμευε τα συμφέροντα της χώρας.
Αυτό το πολύπλοκο γεωπολιτικό παιχνίδι δείχνει ότι ο δρόμος προς μια πραγματική «διευθέτηση» είναι ακόμα μακρύς, αλλά η πίεση για να καθίσουν οι δύο πλευρές στο ίδιο τραπέζι, με την επίσημη ή ανεπίσημη παρότρυνση της Ουάσιγκτον, καθιστά τη συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου έναν κρίσιμο, όχι μόνον συμβολικό, σταθμό.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Ποιοι είναι οι πραγματικοί εχθροί του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Η μοναξιά του φιλελευθερισμού στην εποχή των άκρων
Η Ελλάδα από το Grexit στο Eurogroup
Το Ισραήλ πολλοί εμίσησαν, τα όπλα του, όμως, όχι...
Ερνέστος Τσίλλερ, ο μεγάλος αρχιτέκτων που πέθανε πάμπτωχος
Μήπως φθάνουμε στο τέλος του ελεύθερου κόσμου;
Στο μυαλό ενός «αντισυστημικού»
Μπορεί η Ουκρανία να γλιτώσει από μιαν άδικη «ειρήνη»;
Η τραγωδία των Τεμπών και η πολιτική της εκμετάλλευση
Ο φθόνος στην πολιτική είναι το πραγματικά μεγάλο όπλο του λαϊκισμού
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...