Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Μία από τις ελάχιστες σταθερές της ζωής είναι η αλλαγή.
Κι όμως, τίποτε δεν μας δυσκολεύει περισσότερο.
Γιατί αντιστεκόμαστε τόσο πεισματικά σε αυτό που είναι αναπόφευκτο;
Αρνούμαστε τα σημάδια του χρόνου, επενδύοντας σε υποσχέσεις αιώνιας νεότητας.
Στην Ελλάδα της υπερπροβολής, των φίλτρων και της τηλεοπτικής εικόνας, η ρυτίδα σχεδόν ποινικοποιείται.
Κι όμως, θα έρθει.
Όπως θα έρθουν τα γκρίζα μαλλιά και η σιωπηλή έλξη της βαρύτητας.
Παρατηρούμε τη γλώσσα να αλλάζει, τα νέα παιδιά να μιλούν με όρους που μοιάζουν ξένοι, σχεδόν ακατανόητοι.
Από τα greeklish των πρώτων social media μέχρι τα σημερινά υβρίδια αγγλικών και αργκό, κάθε γενιά δημιουργεί τον δικό της κώδικα.
Κι εμείς αναρωτιόμαστε: «Πότε χάθηκε η καθαρότητα;».
Βλέπουμε τις γειτονιές μας να μεταμορφώνονται.
Το μπακάλικο της γωνίας κλείνει.
Στη θέση του ανοίγει μια αλυσίδα.
Τα καφενεία γίνονται co-working spaces.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Πρόσωπα που γνωρίζαμε μια ζωή φεύγουν, νέοι άνθρωποι (ή νέες ελίτ!) ανεβαίνουν.
Ακόμη και ο καιρός δεν είναι πια όπως τον θυμόμασταν.
Οι εποχές συγχέονται.
Η κλιματική αστάθεια γίνεται καθημερινότητα.
Η αλλαγή δεν είναι σύγχρονη επινόηση.
Οι Αρχαίοι Έλληνες, αυτό το γνώριζαν καλά.
Η αρχαία ανακάλυψη της ροής
Ας επιστρέψουμε στον 6ο αιώνα π.Χ., στους λεγόμενους «Φυσικούς Φιλοσόφους», εκείνους που ο Αριστοτέλης δεν υποτίμησε ως «προσωκρατικούς», αλλά αναγνώρισε ως αυθεντικούς στοχαστές.
Ο Ηράκλειτος της Εφέσου, ο σκοτεινός και μοναχικός ποιητής της φιλοσοφίας, περιδιάβαινε τους λόφους της Ιωνίας συλλογιζόμενος το πιο θεμελιώδες γεγονός της ύπαρξης: τα πάντα ρει.
«Στους ίδιους ποταμούς μπαίνουμε και δεν μπαίνουμε, είμαστε και δεν είμαστε.»
Δεν πρόκειται για ποιητική υπερβολή.
Είναι η πιο ρεαλιστική διαπίστωση: όλα μεταβάλλονται.
Κι όχι μόνο γύρω μας, αλλά και μέσα μας.
Δεν είσαι ο ίδιος άνθρωπος
Το ίδιο νερό δεν έχει την ίδια γεύση όταν διψάς απελπισμένα και όταν απλώς πίνεις από συνήθεια.
Το ίδιο τραγούδι ακούγεται αλλιώς όταν είσαι ερωτευμένος και αλλιώς όταν έχεις μόλις χωρίσει.
Το ίδιο πάρκο φαίνεται συναρπαστικό στα 25 σου χρόνια και προστατευτικό στα 35 σου, όταν συνοδεύεις το παιδί σου.
Η ελληνική κοινωνία το ζει διαρκώς.
Οι νέοι που διαδήλωναν με πάθος στα χρόνια της κρίσης, σήμερα αγωνιούν για το στεγαστικό δάνειο και το σχεδιασμό της ζωής τους ως οικογένεια.
Εκείνοι που ζητούσαν ριζική ρήξη, σήμερα μιλούν για σταθερότητα.
Οι θέσεις αλλάζουν, όχι πάντα από υποκρισία, αλλά από εμπειρία.
Όπως λέει ο Ηράκλειτος: «Νόσος υγείαν ηδύ ποιεί, λιμός κόρον, κάματος ανάπαυσιν.»
Η αντίθεση γεννά το νόημα.
Όταν τα πράγματα γίνονται το αντίθετό τους
Η δεύτερη, πιο ανησυχητική διαπίστωση του Ηρακλείτου είναι ότι τα πάντα τείνουν προς το αντίθετό τους.
Κόμματα που ιδρύθηκαν για να περιορίσουν την εξουσία καταλήγουν να την επεκτείνουν.
Κινήματα που μιλούσαν στο όνομα των «απλών ανθρώπων» καταλήγουν να υπηρετούν νέες ελίτ.
Χώρες που κάποτε ήταν περιφέρειες γίνονται κέντρα ισχύος, ενώ αυτοκρατορίες μετατρέπονται σε μνήμες.
Η Ελλάδα γνωρίζει καλά αυτούς τους κύκλους.
Από την επαναστατική έξαρση του ’21 στο συγκεντρωτικό κράτος.
Από την ελπίδα της Μεταπολίτευσης στη θεσμική κόπωση.
Από την αντισυστημική ρητορική της κρίσης στην αναζήτηση «κανονικότητας».
Ακόμη και η τεχνολογία ακολουθεί τον ίδιο νόμο.
Τα μέσα που δημιουργήθηκαν για να μας εξοικονομούν χρόνο τον καταβροχθίζουν.
Τα εργαλεία που υπόσχονται σύνδεση γεννούν μοναξιά.
Γιατί αντιστεκόμαστε;
Το παράδοξο δεν είναι ότι όλα αλλάζουν.
Το παράδοξο είναι ότι εμείς επιμένουμε να θέλουμε το αντίθετο.
Η ψυχολογία μιλά για φόβο απώλειας και ανάγκη σταθερότητας.
Όμως υπάρχει και κάτι βαθύτερο: η ψευδαίσθηση ότι είμαστε ένα σταθερό, αμετάβλητο «εγώ».
Αν παραδεχθούμε ότι όλα γύρω μας μεταβάλλονται, πρέπει να αποδεχθούμε ότι αλλάζουμε κι εμείς.
Και τότε γεννάται το ερώτημα: Αν οι ιδέες μου αλλάζουν, αν οι πεποιθήσεις μου μετατοπίζονται, αν οι προτεραιότητές μου αναδιατάσσονται, τότε ποιος είμαι;
Σε μια εποχή που στηρίζεται στο branding, στην αυστηρή ταυτότητα, στην ιδεολογική καθαρότητα των social media, η ρευστότητα μοιάζει σχεδόν απειλή.
Αποδοχή ή αντίσταση;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική πρόκληση.
Δεν μπορούμε να παγώσουμε τον κόσμο, σαν έκθεμα σε μουσείο.
Η κοινωνία, η πολιτική, η τεχνολογία, ακόμη και οι αξίες, θα μεταβάλλονται.
Όμως η αποδοχή της αλλαγής δεν σημαίνει παθητικότητα.
Υπάρχουν αλλαγές που σηματοδοτούν πρόοδο, περισσότερη ελευθερία, δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια.
Και υπάρχουν αλλαγές που διαβρώνουν θεμελιώδεις αρχές.
Η Ελλάδα, με την ιστορία της, γνωρίζει και τα δύο.
Γνωρίζει τι σημαίνει να αλλάζεις για να επιβιώσεις.
Αλλά γνωρίζει και τι σημαίνει να αντιστέκεσαι όταν απειλούνται η ελευθερία και η ταυτότητά σου.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να πολεμήσουμε την αλλαγή, αυτό είναι μάταιο.
Το ζητούμενο είναι να διακρίνουμε: Ποια αλλαγή είναι φυσική εξέλιξη; Ποια είναι παρακμή; Ποια αξίζει να την αγκαλιάσουμε; Και ποια απαιτεί να σταθούμε όρθιοι απέναντί της;
Ο Ηράκλειτος μάς υπενθυμίζει ότι ο κόσμος κινείται διαρκώς.
Η ευθύνη, όμως, για το προς τα πού θα κινηθούμε εμείς, παραμένει δική μας.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Ποιοι είναι οι πραγματικοί εχθροί του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Η μοναξιά του φιλελευθερισμού στην εποχή των άκρων
Η Ελλάδα από το Grexit στο Eurogroup
Το Ισραήλ πολλοί εμίσησαν, τα όπλα του, όμως, όχι...
Ερνέστος Τσίλλερ, ο μεγάλος αρχιτέκτων που πέθανε πάμπτωχος
Μήπως φθάνουμε στο τέλος του ελεύθερου κόσμου;
Στο μυαλό ενός «αντισυστημικού»
Μπορεί η Ουκρανία να γλιτώσει από μιαν άδικη «ειρήνη»;
Η τραγωδία των Τεμπών και η πολιτική της εκμετάλλευση
Ο φθόνος στην πολιτική είναι το πραγματικά μεγάλο όπλο του λαϊκισμού
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...