Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Η εξαγγελία της Συνταγματικής Αναθεώρησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη δημιουργεί ήδη στην κοινωνία και στο δημόσιο διάλογο, ένα πολιτικό ρήγμα μεταξύ ορθολογιστών και οπισθοδρομικών.
Και μέσα σε αυτό το ρήγμα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης καλείται, για τελευταία φορά, να αδράξει μια μεγάλη ευκαιρία- δώρο εξ ουρανού, και να αποφασίσει σε ποιον πολιτικό χώρο απευθύνεται πραγματικά ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Τα τελευταία χρόνια, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει κάνει μια συνειδητή επιλογή: να χαράξει βαθιά διαχωριστική γραμμή με τη Νέα Δημοκρατία και να επενδύσει σε μια στρατηγική «αντιδεξιού μετώπου», απευθυνόμενος αρχικά στην Κεντροαριστερά και, πιο πρόσφατα, σε τμήματα της ευρύτερης Αριστεράς.
Στόχος του ήταν η πολιτική άθροιση δυνάμεων χωρίς κοινό προγραμματικό λόγο, χωρίς καν ψυχική και πολιτική όσμωση.
Το αποτέλεσμα, όμως, είναι απογοητευτικά στάσιμο: τα ποσοστά του κόμματος παραμένουν κολλημένα στο 11%–13%, χωρίς καμία δυναμική εξουσίας.
Κι όσο το σκηνικό δεν αλλάζει, η Χαριλάου Τρικούπη αποφασίζει να απευθύνει πρόταση συνεργασίας στην υπόλοιπη Αριστερά!
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Στην πραγματικότητα, ο Νίκος Ανδρουλάκης επαναλαμβάνει (αντεστραμμένο) το ίδιο λάθος που έκανε ο Αλέξης Τσίπρας πριν από μερικά χρόνια.
Τότε, ο Τσίπρας ζητούσε σύμπραξη με το ΠΑΣΟΚ για να διασφαλίσει την παραμονή του στην εξουσία. Ο Ανδρουλάκης αρνιόταν. Σήμερα, ο Ανδρουλάκης είναι αυτός που αναζητά ερείσματα και συμμαχίες στον χώρο στον οποίο γύριζε την πλάτη του επί χρόνια, ενώ ο χώρος του Κέντρου (ο κατεξοχήν φυσικός χώρος του ΠΑΣΟΚ) έχει αφεθεί, σχεδόν αμαχητί, να μονοπωλείται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η Συνταγματική Αναθεώρηση αλλάζει τη συγκυρία.
Και μαζί της αλλάζει (ή θα μπορούσε να αλλάξει) και την καταδικασμένη πορεία του ΠΑΣΟΚ προς μια επώδυνη εκλογική ήττα.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο πρωθυπουργός ανοίγει ένα πεδίο στο οποίο η αντιπολίτευση δεν μπορεί να αρκεστεί σε γενικόλογες καταγγελίες, ούτε σε αμήχανες παραπομπές στο μέλλον.
Τα άρθρα που τίθενται στο τραπέζι (η ποινική ευθύνη υπουργών, η αξιολόγηση στο Δημόσιο, η αποσύνδεση θεσμών από μικροκομματικές σκοπιμότητες, η αναθεώρηση του ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας, η κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας, η θεσμοθετημένη διαχείριση της τεχνητής νοημοσύνης και της προστασίας του περιβάλλοντος κλπ) δεν είναι «νεοφιλελεύθερες εμμονές».
Είναι ζητήματα θεσμικής λειτουργικότητας, διαφάνειας και κυβερνησιμότητας.
Εδώ βρίσκεται και η μοναδική (και πιθανότατα τελευταία) ευκαιρία του Νίκου Ανδρουλάκη.
Χωρίς να εγκαταλείψει την (εμφανώς αναποτελεσματική) αντιδεξιά ρητορική του, χωρίς να διαρρήξει τη σχέση του με τον χώρο της Κεντροαριστεράς, θα μπορούσε να υιοθετήσει κρίσιμες πλευρές της προτεινόμενης Αναθεώρησης.
Όχι ως ουρά της κυβέρνησης, αλλά ως δύναμη θεσμικής ευθύνης.
Να δείξει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν είναι κόμμα διαμαρτυρίας, αλλά κόμμα που μπορεί να συνδιαμορφώνει την πορεία του τόπου ακόμα και χωρίς να είναι στην κυβέρνηση.
Μια τέτοια στάση θα είχε διπλό πολιτικό όφελος.
Από τη μία, θα ενίσχυε το προφίλ κυβερνησιμότητας του ΠΑΣΟΚ, το μεγάλο ζητούμενο που λείπει σήμερα από την εικόνα του.
Από την άλλη, θα διατηρούσε ζωντανή τη σχέση του κόμματος με τις δεξαμενές των αντιπάλων του λαϊκισμού, κεντρώων εκλογέων που δεν είναι σε καμία περίπτωση αριστεροί: πολίτες που ιστορικά ήταν ευνοϊκά διακείμενοι προς το ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν ακολουθούν την αριστερή του στροφή ούτε την πολιτική της μόνιμης άρνησης.
Θα το κάνει;
Όλα δείχνουν πως όχι.
Η μέχρι τώρα πορεία του Νίκου Ανδρουλάκη δείχνει έναν αρχηγό που φοβάται μήπως οποιαδήποτε σύγκλιση με τη Νέα Δημοκρατία εκληφθεί ως ιδεολογική υποχώρηση.
Έναν αρχηγό που προτιμά τη βεβαιότητα της στασιμότητας από το ρίσκο της πολιτικής διεύρυνσης.
Όμως η πολιτική δεν συγχωρεί την ακινησία.
Γιατί αυτή η ευκαιρία του είναι η τελευταία.
Τελευταία όχι για το ΠΑΣΟΚ, που και στην επόμενη Βουλή θα κληθεί να αποφασίσει ποια άρθρα θα ψηφίσει να αναθεωρηθούν και ποια όχι.
Τελευταία για τον Νίκο Ανδρουλάκη, που αν δεν κάνει κάτι να κρατήσει έστω ένα κομμάτι του Κέντρου, η ήττα του στις εκλογές είναι παραπάνω από βέβαιη, οπότε το κόμμα θα αλλάξει ηγεσία (ή θα κατακερματιστεί…) και η νέα κατάσταση θα διαχειριστεί εκείνη την τελική φάση της Αναθεώρησης.
Με άλλα λόγια, εάν δεν κάνει μια ουσιαστική πολιτική προσπάθεια διατήρησης των ερεισμάτων του στον χώρο του Κέντρου, στην επόμενη Βουλή, η τελική θέση του ΠΑΣΟΚ στα προς αναθεώρηση άρθρα δεν θα διαμορφωθεί από τον ίδιο τον Ανδρουλάκη, αλλά από τον επόμενο πρόεδρο του κόμματος.
Αν η παρούσα ηγεσία χάσει το τρένο της θεσμικής ευθύνης, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να παγιωθεί ως ένα κόμμα μεσαίου μεγέθους, χωρίς ρόλο- κλειδί και χωρίς δυνατότητα να καθορίζει εξελίξεις.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα για τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Όχι στα ωραία λόγια περί «θεσμικού διαλόγου», αλλά στη σκληρή επιλογή στρατοπέδου.
Γιατί στη Συνταγματική Αναθεώρηση δεν υπάρχει ασφαλής ουδετερότητα ή μισόλογα.
Ή συνδιαμορφώνεις ή απλώς καταγράφεις τη διαφωνία σου, και μετά εξαφανίζεσαι από το κάδρο.
Αν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιλέξει να καταγγείλει συλλήβδην τις προτάσεις Μητσοτάκη, ή να υιοθετήσει την άχρωμη και άοσμη επιλογή της παραπομπής των κρίσιμων ζητημάτων για την επόμενη Βουλή, προκειμένου να μη δυσαρεστήσει ακροατήρια της Αριστεράς που δεν τον εμπιστεύτηκαν ποτέ, θα έχει ολοκληρώσει ο ίδιος την αποκοπή του κόμματός του από τον χώρο του Κέντρου.
Και τότε το πολιτικό συμπέρασμα θα είναι αμείλικτο: το ΠΑΣΟΚ δεν διεκδικεί πια ρόλο εξουσίας, αλλά ρόλο συμπληρώματος.
Γιατί οι κεντρώοι ψηφοφόροι, και ειδικά οι αντιλαϊκιστές, οι θεσμικά απαιτητικοί, οι πολίτες που θέλουν κράτος που λειτουργεί, δεν συγχωρούν την άρνηση χωρίς εναλλακτική ή τα μισόλογα.
Δεν ακολουθούν κόμματα που φοβούνται να πουν «ναι» σε αλλαγές επειδή τρέμουν την κατηγορία της σύγκλισης.
Η ειρωνεία είναι ότι, προσπαθώντας να αποφύγει την κατηγορία της «δεξιάς στροφής», ο Ανδρουλάκης κινδυνεύει να καταλήξει πολιτικά ακίνητος, εγκλωβισμένος ανάμεσα σε έναν χώρο που δεν τον θέλει (Αριστερά) και σε έναν χώρο που θα έχει ήδη, οριστικά χαθεί (Κέντρο).
Η Συνταγματική Αναθεώρηση του δίνει μια τελευταία διέξοδο.
Να δείξει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να λειτουργήσει ως δύναμη ευθύνης, να συναινέσει εκεί που πρέπει και να συγκρουστεί εκεί που έχει νόημα.
Να αποδείξει ότι δεν είναι απλώς ένα κόμμα που αντιδρά ή που κρύβεται, αλλά ένα κόμμα που αποφασίζει.
Αν δεν το κάνει, η επόμενη Βουλή θα είναι και το πολιτικό του τέλος ως αρχηγού.
Γιατί τότε, την τελική στάση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στο νέο Σύνταγμα δεν θα τη διαμορφώσει εκείνος.
Θα τη διαμορφώσει ο διάδοχός του.
Και αυτή τη φορά, δεν θα φταίει η συγκυρία.
Θα φταίει η αδυναμία του να αξιοποιήσει την τελευταία ευκαιρία που του δίνεται.
Αν τη χάσει, η επόμενη Βουλή δεν θα συζητά αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να κυβερνήσει.
Θα συζητά ποιος θα καθίσει στην καρέκλα του αρχητού, μετά τον Ανδρουλάκη.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Όταν ξεχνάς τι είναι ο άνθρωπος, ξεχνάς και τι είναι η Παιδεία
Καρυστιανού: Θέλουμε συμπαθείς πολιτικούς, ή όσους «ξέρουν να κάνουν τη δουλειά»;
Όταν αλλάζει η Αμερική, η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να ανησυχεί
Η ρωσική διείσδυση στα κόμματα της Δυτικής Ευρώπης φθείρει τη Δημοκρατία
Ουίνστον Τσόρτσιλ: Οι τελευταίες μέρες ενός Μεγάλου
Έφτασε η ώρα για τη διάσπαση της Δύσης
Από τον Όμηρο στον Σέξπιρ: Πίστη, τραγωδία κι ο άνθρωπος σε καιρούς διωγμών
Τα όνειρα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς κι η επιστροφή της «κοινότητας»
Όμηρος, η ερώτηση που ο Ελληνισμός δεν έχει απαντήσει ακόμα!
Ίων Δραγούμης, ο οραματιστής της ελληνικής αυτογνωσίας
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...