Γράφει ο Ευγένιος
Η Δύση δεν καταρρέει επειδή της λείπει η τεχνολογία, ο πλούτος ή η γνώση.
Καταρρέει επειδή ξέχασε γιατί εργάζεται, γιατί δημιουργεί και, το σημαντικότερο, γιατί υπάρχει.
Πίσω από τη γενικευμένη πολιτισμική κόπωση, την κοινωνική επιθετικότητα και τη μόνιμη αίσθηση κενού που διαπερνά τις σύγχρονες κοινωνίες, κρύβεται μια βαθύτερη απώλεια: η απώλεια της έννοιας της μαστοριάς και της κλίσης.
Στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, η εργασία έχει απογυμνωθεί από κάθε υπαρξιακό νόημα.
Δεν είναι πια τέχνη, δεν είναι δρόμος αυτογνωσίας, δεν είναι συμβολή σε κάτι μεγαλύτερο από το άτομο.
Είναι μέσο επιβίωσης, κατανάλωσης και, στην καλύτερη περίπτωση, κοινωνικής ανόδου.
Την επιλέγουμε πρόχειρα, όπως διαλέγουμε εφαρμογή στο κινητό.
Αυτή η μετάλλαξη δεν είναι ουδέτερη.
Είναι πολιτισμικά καταστροφική.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Για αιώνες, ο δυτικός πολιτισμός θεμελιώθηκε πάνω στην ιδέα ότι ο άνθρωπος ολοκληρώνεται μέσα από το έργο του.
Ο τεχνίτης, ο καλλιτέχνης, ο οικοδόμος, ο λόγιος δεν ήταν απλώς επαγγελματικές κατηγορίες.
Ήταν μορφές ζωής.
Η μαστοριά δεν σήμαινε μόνο δεξιότητα, αλλά ήθος: υπομονή, πειθαρχία, σεβασμό στην ποιότητα, αποδοχή των ορίων.
Ο μάστορας δεν κυριαρχούσε στους άλλους, κυριαρχούσε στο έργο του.
Σήμερα, ο «μάστορας» έχει αντικατασταθεί από τον μάνατζερ.
Και αυτό τα λέει όλα.
Η νεωτερική Δύση δεν θαυμάζει τον άνθρωπο που κάνει καλά τη δουλειά του.
Θαυμάζει εκείνον που την κάνει γρήγορα, φθηνά και μαζικά.
Η ποιότητα θεωρείται πολυτέλεια, η επιμέλεια χάσιμο χρόνου, η τελειότητα ύποπτη.
Στη θέση της τέχνης μπήκε η αποδοτικότητα, και στη θέση της κλίσης, η καριέρα.
Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία εσωτερικά πεινασμένη.
Όχι πεινασμένη υλικά, αφού ποτέ η Δύση δεν είχε τόση αφθονία.
Πεινασμένη υπαρξιακά.
Μια πείνα που εκδηλώνεται με υπερκατανάλωση, με εξαρτήσεις, με θυμό, με ιδεολογικές υστερίες, με μια μανία αποδόμησης των πάντων.
Όταν τίποτα δεν έχει βάθος, όλα γίνονται αναλώσιμα: θεσμοί, σχέσεις, ταυτότητες, ακόμα και οι ίδιες οι κοινωνίες.
Δεν είναι τυχαίο ότι η εποχή μας λατρεύει την «καινοτομία» αλλά περιφρονεί την παράδοση.
Όχι επειδή η παράδοση είναι πάντα σωστή, αλλά επειδή απαιτεί κόπο για να γίνει κατανοητή.
Η μαστοριά προϋποθέτει μαθητεία.
Η μαθητεία προϋποθέτει ταπεινότητα.
Και η ταπεινότητα είναι αρετή ασύμβατη με τον ναρκισσισμό της εποχής.
Η έννοια της κλίσης προς ένα επάγγελμα, είναι σήμερα σχεδόν ακατανόητη.
Κι όμως, πάνω σε αυτήν χτίστηκε ο δυτικός πολιτισμός.
Η κλίση δεν είναι αυτό που «διαλέγω» επειδή πληρώνει καλύτερα ή προσφέρει περισσότερη άνεση.
Είναι αυτό που με διαλέγει.
Είναι το σημείο όπου το ταλέντο, η εσωτερική κλίση και η ανάγκη του κόσμου συναντιούνται.
Η σύγχρονη κοινωνία, αντίθετα, μας εκπαιδεύει να «δουλεύουμε για το Σαββατοκύριακο», να ζούμε περιμένοντας διαλείμματα από μια ζωή που δεν αντέχουμε.
Αυτό δεν είναι ελευθερία.
Είναι ήπια μορφή αλλοτρίωσης.
Ο Πλάτων είχε προειδοποιήσει ότι μια πόλη διαλύεται όταν τα μέρη της δεν βρίσκονται στη σωστή τους θέση.
Το ίδιο ισχύει και για τον άνθρωπο.
Όταν η ψυχή δεν έχει εσωτερική ιεραρχία, όταν όλα είναι ισότιμα (η ευχαρίστηση, το κέρδος, η αναγνώριση…) τότε τίποτα δεν είναι πραγματικά σημαντικό.
Η διάλυση του ατόμου προηγείται πάντα της διάλυσης της κοινωνίας.
Γι’ αυτό και η πολιτισμική κρίση της Δύσης δεν θα λυθεί με περισσότερη τεχνολογία, περισσότερη «συμπερίληψη» ή περισσότερα συνθήματα.
Θα λυθεί (αν λυθεί) μόνο με επιστροφή στο νόημα.
Και το νόημα περνά μέσα από την αποκατάσταση της αξίας της μαστοριάς και της κλίσης.
Όχι, δεν χρειάζεται να γίνουμε όλοι λιθοξόοι ή να επαναφέρουμε τις μεσαιωνικές συντεχνίες.
Χρειάζεται όμως να ξαναθυμηθούμε τι σημαίνει να κάνεις κάτι καλά επειδή αξίζει να γίνει καλά.
Να εργάζεσαι όχι μόνο για να πληρώνεσαι, αλλά για να μορφώνεσαι εσωτερικά.
Να βλέπεις το έργο σου ως προέκταση του εαυτού σου και όχι ως αγγαρεία που πρέπει απλώς να «βγει».
Η Δύση δεν θα σωθεί με περισσότερη ταχύτητα.
Θα σωθεί, αν σωθεί, με περισσότερη επιμέλεια.
Με λιγότερη φλυαρία και περισσότερη σιωπηλή εργασία.
Με λιγότερους «ειδικούς» και περισσότερους μάστορες.
Γιατί πολιτισμοί δεν πεθαίνουν όταν χάνουν την ισχύ τους.
Πεθαίνουν όταν χάνουν το νόημα του έργου τους.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Ποιοι είναι οι πραγματικοί εχθροί του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Η μοναξιά του φιλελευθερισμού στην εποχή των άκρων
Η Ελλάδα από το Grexit στο Eurogroup
Το Ισραήλ πολλοί εμίσησαν, τα όπλα του, όμως, όχι...
Ερνέστος Τσίλλερ, ο μεγάλος αρχιτέκτων που πέθανε πάμπτωχος
Μήπως φθάνουμε στο τέλος του ελεύθερου κόσμου;
Στο μυαλό ενός «αντισυστημικού»
Μπορεί η Ουκρανία να γλιτώσει από μιαν άδικη «ειρήνη»;
Η τραγωδία των Τεμπών και η πολιτική της εκμετάλλευση
Ο φθόνος στην πολιτική είναι το πραγματικά μεγάλο όπλο του λαϊκισμού
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...