Θεσσαλία: όταν το πρόβλημα είναι γνωστό αλλά η λύση αγνοείται

του Βασίλη Κάββαλου (*)

Οι αγρότες της Θεσσαλίας διαμαρτύρονται –δικαίως– για τη χαμηλή τιμή του βαμβακιού και ζητούν ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Το αίτημα είναι απολύτως κατανοητό: όταν το κόστος παραγωγής ανεβαίνει, το νερό λιγοστεύει και η διεθνής αγορά πιέζει τις τιμές, η ανασφάλεια γίνεται μόνιμη κατάσταση.
Όμως εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο, ενοχλητικό ερώτημα: είμαστε πράγματι αιφνιδιασμένοι;

Το πρόβλημα είχε προβλεφθεί.

Πριν από λίγο καιρό, με χρήματα του ελληνικού Δημοσίου, εκπονήθηκε μελέτη από Ολλανδούς εμπειρογνώμονες για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής στη Θεσσαλία. Η μελέτη δεν ήταν ασαφής ούτε θεωρητική. Προειδοποιούσε ρητά ότι:
• το βαμβάκι θα πιέζεται ολοένα και περισσότερο από τις διεθνείς τιμές,
• η καλλιέργεια είναι εξαιρετικά υδροβόρα σε μια περιοχή που ήδη στεγνώνει,
• η επιμονή στη μονοκαλλιέργεια αυξάνει το ρίσκο και μειώνει το εισόδημα.

Και –το σημαντικότερο– παρουσίαζε συγκεκριμένες εναλλακτικές.

Οι λύσεις ήταν στο τραπέζι

Η μελέτη πρότεινε μετάβαση σε καλλιέργειες:

*****

Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ

Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ

*****

• λιγότερο εξαρτημένες από το νερό,

• με υψηλότερη προστιθέμενη αξία,

• καλύτερα συνδεδεμένες με εξαγωγικές αγορές.

Αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, όσπρια, πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, δενδροκαλλιέργειες προσαρμοσμένες στο νέο κλίμα. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι προβολές έδειχναν δυνητικά υψηλότερο καθαρό εισόδημα από το βαμβάκι, με μικρότερη έκθεση σε διεθνείς διακυμάνσεις.

Τι δεν έγινε

Το πρόβλημα δεν είναι ότι «δεν ξέραμε».

Το πρόβλημα είναι ότι:

• δεν υπήρξε σοβαρό σχέδιο μετάβασης,

• δεν οργανώθηκαν συλλογικά σχήματα για τη νέα παραγωγή,

• δεν συνδέθηκαν οι προτάσεις με συμβολαιακή γεωργία και μεταποίηση,

• δεν υπήρξε πολιτικό θάρρος να ειπωθεί η αλήθεια: ότι το μοντέλο βαμβακιού στη Θεσσαλία δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα.

Έτσι, φτάσαμε ξανά στο ίδιο σημείο: ζητάμε κρατική παρέμβαση για να διασωθεί ένα προβληματικό μοντέλο, αντί να επενδύσουμε σε ένα νέο.

Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ή εγγυημένο αδιέξοδο;

Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα μπορεί να είναι αναγκαίο ως δίχτυ ασφαλείας. Δεν μπορεί όμως να γίνει μόνιμη πολιτική υποκατάστασης της αναδιάρθρωσης.

Διαφορετικά:

• παγιδεύει τους αγρότες σε χαμηλή παραγωγικότητα,

• αποθαρρύνει την καινοτομία,

• μετατρέπει την αγροτική πολιτική σε διαχείριση κρίσεων.

Η πραγματική πολιτική ευθύνη

Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τους αγρότες.

Βαραίνει:

• όσους πλήρωσαν μελέτες και δεν τόλμησαν να τις εφαρμόσουν,

• όσους προτίμησαν τη βραχυπρόθεσμη ηρεμία από τη μακροπρόθεσμη λύση,

• όσους αντιμετωπίζουν τη Θεσσαλία ως πρόβλημα επιδοτήσεων και όχι ως πεδίο παραγωγικής μετάβασης.

Η κλιματική κρίση δεν θα περιμένει.

Οι αγορές επίσης όχι.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν οι αγρότες έχουν δίκιο να διαμαρτύρονται. 

Το ερώτημα είναι αν οι αγρότες και το πολιτικό σύστημα θα συνεχίσει να αγνοεί τις λύσεις που ήδη γνωρίζει.-

(*) Πηγή: fb

*****

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φιλελευθερισμός ή κράτος δικαίου;

Γιατί ο Μοντιλιάνι δεν ζωγράφιζε τα μάτια στις προσωπογραφίες του

Τι κάνει τον ηγέτη να ξεχωρίζει;

Πότε θα μας πνίξει η θάλασσα;

Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας

Τσέχωφ: Αυτά είναι τα 8 χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου του πνεύματος

Γιατί φτωχαίνει η Ευρώπη; 

Μετά την Pax Americana, ένας κόσμος χωρίς ηγεμονία

Κλυταιμνήστρα: Μάνα ή φόνισσα;

Παναγής Παπαληγούρας: ένας «τσάρος» που έμενε σε υπόγειο!