του Αριστείδη Χατζή (*)
Πιθανόν να μην το μάθατε αλλά το σημαντικότερο νέο των τελευταίων ημερών είναι ο θάνατος ενός από τους μεγαλύτερους συγγραφείς του 20ου αιώνα, του Τομ Στόπαρντ.
Για όσες/ους δεν μπορούν εύκολα να τον τοποθετήσουν, θυμίζω ότι είναι ο συγγραφέας:
- (α) του θεατρικού έργου Rosencrantz & Guildenstern Are Dead (1966 – μην χάσετε την ευκαιρία να δείτε αυτό το μεγάλο αριστούργημα σε δική του σκηνοθεσία και σενάριο, γυρισμένο το 1990, με τους Gary Oldman και Tim Roth να τους συνοδεύουν οι Richard Dreyfuss, Iain Glen και Ian Richardson – need I say more?),
- (β) της θεατρικής τριλογίας The Coast of Utopia (2002) και
- (γ) του σεναρίου της ταινίας Brazil (1985 – σε συνεργασία με Terry Gilliam και Charles McKeown βέβαια), δηλαδή μιας αριστουργηματικής κινηματογραφικής μεταφοράς της ιδέας του Όργουελ, για ένα μέλλον ζοφερού ολοκληρωτισμού που μόνο ο έρωτας θα καταφέρει να του επιφέρει μια εφήμερη χαρακιά.
- Να προσθέσω και (δ) το σενάριο για την πολύ χαριτωμένη ταινία Shakespeare in Love (1998), σήμερα οι περισσότεροι τον θυμούνται για το έξυπνο αυτό σενάριο που μόνο ο Στόπαρντ δεν θα το έκανε γραφικό, γιατί έπαιζε τον Σέξπιρ στα δάχτυλα. Και πολλά άλλα, τι να πρωτοθυμηθώ; (δεν ξεκινώ καν να μιλώ για το Travesties, 1974, γιατί αυτό το σύντομο σημείωμα θα γίνει σεντόνι).
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Πραγματικά τον λάτρευα ως συγγραφέα αλλά και λίγο παραπάνω, ως φορέα ιδεών.
Διότι ο Τομ Στόπαρντ ήταν, επιπλέον, ένας από τους τρεις μεγάλους φιλελεύθερους συγγραφείς του 20ου αιώνα. Ο δεύτερος, o Μάριο Βάργας Λιόσα, έφυγε κι αυτός φέτος. Ο τρίτος, ο Ορχάν Παμούκ, ευτυχώς ζει και βασιλεύει ακόμα. Αλλά ενώ οι δύο τους πήραν το Νόμπελ, ο Στόπαρντ αδικήθηκε!
Το πήραν άλλοι που δεν είχαν ούτε μια μικρή σταγόνα από το άφθονο ταλέντο του. Πήρε, βέβαια, ένα Όσκαρ, 5 Τόνις, και 3 Λόρενς Ολίβιε.
Ο θρυλικός κριτικός θεάτρου του Guardian, ο Michael Billington, έγραψε χθες γι’ αυτόν ένα ωραίο κείμενο που καταλήγει έτσι:
So where does Stoppard stand in the hierarchy of modern British drama? Harold Pinter made poetry out of demotic speech and exposed the subjectivity of memory. Alan Ayckbourn has explored the traumas of middle-class life and exploited the theatrical possibilities of time and space. Tom Stoppard proved that scientific, moral and philosophical ideas could be a source of drama as long as there was a core of genuine emotion. But, while as a dramatist he always raised the temperature of the room, it is no less important to say that he was a kindly, decent and thoughtful human being.
Και στα ελληνικά: Πού, λοιπόν, τοποθετείται ο Στόπαρντ στην ιεραρχία του σύγχρονου βρετανικού θεάτρου; Ο Χάρολντ Πίντερ ανέδειξε την ποίηση της καθημερινής ομιλίας και αποκάλυψε την υποκειμενικότητα της μνήμης. Ο Άλαν Έικμπορν διερεύνησε τα τραύματα της μεσαίας τάξης και αξιοποίησε στο έπακρο τις θεατρικές δυνατότητες του χρόνου και του χώρου. Ο Τομ Στόπαρντ απέδειξε ότι οι επιστημονικές, ηθικές και φιλοσοφικές ιδέες μπορούν να γίνουν πηγή δραματουργίας, αρκεί να υπάρχει ένας πυρήνας αυθεντικού συναισθήματος. Και, παρότι ως δραματουργός ανέβαζε πάντοτε τη θερμοκρασία της αίθουσας, είναι εξίσου σημαντικό να σημειωθεί ότι υπήρξε ένας ευγενικός, αξιοπρεπής και βαθιά στοχαστικός άνθρωπος.
[Έφυγε στα 88 του, εδώ τον βλέπετε στα 37, μόλις έχει γράψει το Travesties και φωτογραφίζεται, τον Ιούνιο του 1974, έξω από το πανέμορφο (και τεράστιο) Aldwych Theatre όπου το ανέβασε τότε η Royal Shakespeare Company σε σκηνοθεσία Peter Wood.]
(*) Πηγή: Facebook
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Φιλελευθερισμός ή κράτος δικαίου;
Γιατί ο Μοντιλιάνι δεν ζωγράφιζε τα μάτια στις προσωπογραφίες του
Τι κάνει τον ηγέτη να ξεχωρίζει;
Πότε θα μας πνίξει η θάλασσα;
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας
Τσέχωφ: Αυτά είναι τα 8 χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου του πνεύματος
Γιατί φτωχαίνει η Ευρώπη;
Μετά την Pax Americana, ένας κόσμος χωρίς ηγεμονία
Κλυταιμνήστρα: Μάνα ή φόνισσα;
Παναγής Παπαληγούρας: ένας «τσάρος» που έμενε σε υπόγειο!
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...