του Τζον Πιτ (The Economist)
Η πρωτεύουσα της Κύπρου, η Λευκωσία, είναι η τελευταία διχοτομημένη πόλη στην Ευρώπη. Αν περπατήσεις βόρεια στην οδό Λήδρας, περνώντας από δύο ελέγχους διαβατηρίων, βρίσκεσαι στην μη αναγνωρισμένη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου».
Εκεί, καταστήματα που πουλούν φανταχτερά κοσμήματα και απομιμήσεις επώνυμων τσαντών συνυπάρχουν με φτηνά σουβλατζίδικα και πρόχειρα καζίνο. Παρά την εικόνα αυτή, η βόρεια Λευκωσία φιλοξενεί και μερικά από τα ωραιότερα κτίρια της πόλης, ανάμεσά τους τον καθολικό καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας του 13ου αιώνα (σήμερα τζαμί), καθώς και αρκετά χαμάμ και μεντρεσέδες του 16ου αιώνα.
Κι όμως, σήμερα αποτελεί σύμβολο ενός διχασμένου τόπου.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Καλύπτω δημοσιογραφικά την Κύπρο για τον Economist εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια, στη διάρκεια των οποίων έγιναν πολλές προσπάθειες να θεραπευτεί το ρήγμα που άνοιξε το 1974. Ένα πραξικόπημα που ανέτρεψε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ηγέτη της Κύπρου από την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία το 1960, άναψε τη σπίθα για τους Ελληνοκύπριους εθνικιστές που επιδίωκαν την Ένωση με την Ελλάδα, η οποία τότε βρισκόταν υπό στρατιωτική δικτατορία.
Η Τουρκία έσπευσε να «προστατεύσει» τους Τουρκοκύπριους εισβάλλοντας στον βορρά, δημιουργώντας την «πράσινη γραμμή» που συνεχίζει να χωρίζει το νησί μισό αιώνα αργότερα. Τούρκοι στρατιώτες εξακολουθούν να φυλάσσουν τα φυλάκια τους και στρατεύματα του ΟΗΕ κατοικούν στο παλιό ξενοδοχείο Ledra Palace, το οποίο (όπως και το σήμερα εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο της Λευκωσίας) βρίσκεται στη νεκρή ζώνη.
Μπορεί άραγε να υπάρξει νέα ευκαιρία επίλυσης του «κυπριακού προβλήματος» μέσα από μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία;
Μιλώντας πρόσφατα στο Economist Cyprus Summit, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε ότι ύψιστη προτεραιότητά του είναι η επανεκκίνηση των ειρηνευτικών συνομιλιών υπό τον ΟΗΕ, που κατέρρευσαν το 2017 στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας. Εκείνες οι συνομιλίες ήταν η πλησιέστερη προσπάθεια επανένωσης του νησιού από την εποχή του Σχεδίου Ανάν το 2004, ενός σχεδίου που επιδίωκε να επανενώσει την Κύπρο πριν ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά απορρίφθηκε με μεγάλη διαφορά από τους Ελληνοκύπριους σε δημοψήφισμα.
Υπάρχουν, πάντως, δειλά σημάδια νέας αισιοδοξίας. Όπως ανέφερε με υπερηφάνεια ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης στο συνέδριο, η κυπριακή οικονομία βρίσκεται σε καλή κατάσταση: η ετήσια ανάπτυξη διαμορφώνεται στο 2,9%, ο πληθωρισμός είναι κάτω από 1% και η ανεργία στο 4,5%.
Σε μια Ανατολική Μεσόγειο που σπαράσσεται από εντάσεις, από την Τουρκία μέχρι τη Συρία και από το Ισραήλ μέχρι την Αίγυπτο, η Κύπρος μοιάζει με νησίδα σταθερότητας. Ακόμη σημαντικότερο, οι πρόσφατες «προεδρικές» εκλογές στο βόρειο τμήμα ανέδειξαν έναν υπέρμαχο της επανένωσης, τον Τουφάν Ερχιουρμάν, κόντρα στις προτιμήσεις της τουρκικής κυβέρνησης.
Δυστυχώς, ο χρόνος ίσως να μη λειτουργεί υπέρ της λύσης. Ελάχιστοι νέοι άνθρωποι έχουν αναμνήσεις μιας ενωμένης Κύπρου. Οι τουρίστες περνούν εύκολα το οδόφραγμα, ιδίως επειδή ο βορράς είναι φθηνότερος, έχει εντυπωσιακά τοπία και περιλαμβάνει την Κερύνεια και την Αμμόχωστο, δύο πανέμορφες οχυρωμένες πόλεις.
Ωστόσο, οι απλοί Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι σπάνια αναμειγνύονται μεταξύ τους. Το έπαθλο της επανένωσης θα ήταν σίγουρα ελκυστικό: ώθηση στον τουρισμό, επαναλειτουργία του «κλειδωμένου» παραλιακού θερέτρου Βαρωσίων και τεράστια άνοδος στο βιοτικό επίπεδο του βορρά. Όμως τα εμπόδια παραμένουν μεγάλα.
Το μεγαλύτερο δεν βρίσκεται στη Λευκωσία, αλλά βορειότερα, στην Άγκυρα. Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απάντησε στην εκλογή του Ερχιουρμάν, επαναλαμβάνοντας την επιθυμία του για λύση δύο κρατών, δηλαδή για μόνιμη διχοτόμηση του νησιού. Μια τέτοια λύση δεν πρόκειται ποτέ να γίνει αποδεκτή από τους Ελληνοκύπριους. Ο κ. Ερντογάν, που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και περίπου 22 χρόνια, κινείται ολοένα και πιο αυταρχικά. Όσο παραμένει στην ηγεσία, η προκλητική σημαία του βόρειου τμήματος φαίνεται ότι θα συνεχίσει να λάμπει στις πλαγιές του Πενταδακτύλου, ψηλά πάνω από τη Λευκωσία…
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Φιλελευθερισμός ή κράτος δικαίου;
Γιατί ο Μοντιλιάνι δεν ζωγράφιζε τα μάτια στις προσωπογραφίες του
Τι κάνει τον ηγέτη να ξεχωρίζει;
Πότε θα μας πνίξει η θάλασσα;
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας
Τσέχωφ: Αυτά είναι τα 8 χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου του πνεύματος
Γιατί φτωχαίνει η Ευρώπη;
Μετά την Pax Americana, ένας κόσμος χωρίς ηγεμονία
Κλυταιμνήστρα: Μάνα ή φόνισσα;
Παναγής Παπαληγούρας: ένας «τσάρος» που έμενε σε υπόγειο!
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...