Πέμπτη 15.01.2026,  

Ερνέστος Τσίλλερ, ο μεγάλος αρχιτέκτων που πέθανε πάμπτωχος

Δημοσιεύτηκε στις 01/12/2025 στην κατηγορία Πρόσωπα  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Της Χριστίνας Σταμπουλτζή

 

Στις 12/11/1923 πέθανε ο Ερνέστος Τσίλλερ, ο αρχιτέκτων που έχτισε πάνω από 400 κτήρια στην Ελλάδα και ακόνισε το αισθητήριο και τις γνώσεις των ασχολούμενων με την οικοδομή, με αποτέλεσμα και ο τελευταίος εργολάβος να έχει υιοθετήσει στοιχεία από τα δικά του καινοτόμα προηγούμενα. 

 

Πέθανε στα 86 του έχοντας διαμείνει επί 62 χρόνια στην Ελλάδα και γεννώντας 5 παιδιά. Δύο από τα εγγόνια του πολέμησαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως Γερμανοί και ένας εδώ, ως Έλληνας. Σκοτώθηκαν και οι τρεις.

Όταν έφθασε στην Ελλάδα, βασίλευε ο Όθων και πέθανε (στην ψάθα!) 4 μήνες μετά τη συνθήκη της Λωζάννης! Την κηδεία του δεν την πήρε είδηση κανείς, παρόλο που είχε μια μικρή παρέα γερόντων η οποία έπινε το καφεδάκι της στην πλατεία Δεξαμενής. Ελάχιστοι θα θυμηθούν τη μέρα αυτή, μαζί με την προτομή του, στα υπόγεια της Ακαδημίας που έχτισε πάνω στα σχέδια του μέντορά του Θεόφιλου Χάνσεν.

Ο Ερνέστος Τσίλλερ (Γερμανικά: Ernst Moritz Theodor Ziller, Ζέρκοβιτς, 22 Ιουνίου 1837 – Αθήνα, 12 Νοεμβρίου 1923) ήταν Γερμανός αρχιτέκτονας από την Σαξονία, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στη Βιέννη και την Ελλάδα κατά τον 19ο και 20ό αιώνα. 

 

Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και διασημότερους αρχιτέκτονες στην ελληνική επικράτεια, σχεδιάζοντας και επιβλέποντας εκατοντάδες κτήρια. Διετέλεσε μέλος της Μεγάλης Στοάς της Ελλάδος.

 

*****

Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ

 

Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ

 

*****


Ποιο ήταν το τέλος αυτού του σπουδαίου ξένου που πολιτογραφήθηκε Έλληνας και μετείχε σε πάμπολλες δραστηριότητες του τόπου μας, από αρχαιολογικές ανασκαφές και διδασκαλικό έργο στο Πολυτεχνείο μέχρι και διεύθυνση δημόσιων έργων; Του ανθρώπου που τόσο ανεξίτηλα άφησε τη σφραγίδα του στην αρχιτεκτονική της εποχής του; Πέθανε πάμφτωχος, καθώς απολύθηκε από το Πολυτεχνείο το 1883 γιατί αρνήθηκε να συγκαλύψει τις τόσες οικονομικές ατασθαλίες κατά την ανέγερση του Ζαππείου!

Όταν ο Τσίλλερ πέθανε το 1923, κηδεύτηκε στο Πρώτο Νεκροταφείο, στο Τμήμα Προτεσταντών. Πολύ θα ήθελα να ξέρω πως ήταν το μνημείο του. Σίγουρα δεν θα έμοιαζε με το υπέροχο μαυσωλείο του Σλήμαν που σχεδίασε στα τέλη του 1880. 

 

Κάτι όμως πρέπει να υπήρχε! Το νεκροταφείο των Προτεσταντών έχει ορίσει ένα ετήσιο ποσό για τη συντήρηση του νεκροταφείου τους. Εάν το ποσό δεν καταβάλλεται η Επιτροπή του νεκροταφείου παραχωρεί τον χώρο/τάφο σε άλλον. 

 

Μάλλον αυτό έγινε με το μνημείο του Τσίλλερ. Επικοινωνήσαμε με τον κύριο Τανγαρούλια, της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας, που είναι αρμόδιο για τα θέματα του Προτεσταντικού Νεκροταφείου. Το ερώτημα μας είχε ως εξής: Στην περίπτωση που ο τάφος παραχωρείται σε κάποιον άλλον γίνεται εκταφή όπως στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Η απάντηση ήταν ‘όχι’. Αν και ο τάφος παραχωρείται σε άλλο πρόσωπο δεν γίνεται εκταφή των οστών. Άρα ο Ερνέστο Τσίλλερ βρίσκεται ακόμα εκεί.

Όμως το σημαντικότερο είναι: Όπως τότε και τώρα, οι αρχές μπορούν να συμφωνήσουν για την παραμονή ενός μνημείου εφόσον πιστεύουν ότι η συνεισφορά του στο δήμο του ή στην χώρα ήταν τόσο σημαντική ώστε πρέπει να διατηρηθεί. Αλλά για τον τάφο του Τσίλλερ δεν πήραν τέτοια απόφαση. Είναι απίστευτο αλλά και πόσο μεγάλο λάθος!...

Ο Μαρίνος Καλλιγάς, όταν ήταν διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης το 1961, είχε την πρωτοβουλία να αγοράσει το αρχείο Τσίλλερ, έναντι 20.000 δρχ. «Συμφέρουσα τιμή», όπως αναφέρουν τα πρακτικά της εποχής, όταν «ένα έργο του Κοντόπουλου έφτανε τις 10.000 δρχ., ενώ ένα γλυπτό του Καπράλου στις 20.000». Αργότερα ο μικρότερος γιος του Τσίλλερ, Βάλτερ, δώρισε στην Εθνική Πινακοθήκη και δύο ανάγλυφα πορτρέτα των γονιών του από τον κατεστραμμένο τάφο τους.

Τα σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ εκτίθενται ως Μόνιμη Έκθεση Ζωγραφικής στην Εθνική Πινακοθήκη. Ακόμα το Ημερολόγιο 2010 που εκδόθηκε τιμητικά από την Εθνική Πινακοθήκη ήταν αφιερωμένο εξ ολοκλήρου σε αυτόν.

Η έκθεση «Ερνέστος Τσίλλερ, Αρχιτέκτων, 1837-1923» που ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του Μαρίνου Καλλιγά πραγματοποιήθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη, 22/03/2010 – 15/10/2010 υπό την επιμέλεια της Δρ. Μαριλένας Κασιμάτη, Eπιμελήτριας της ΕΠΜΑΣ. Όσα θαυμαστά δημιούργησε ο Τσίλλερ αλλά και όσα οραματίστηκε, 450 σχέδια και υδατογραφίες από το αρχείο του που ανήκει στην Εθνική Πινακοθήκη, μαζί με προσωπικά του αντικείμενα αποτέλεσαν το υλικό της έκθεσης.-

Πηγή: fb

 

*****

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Φιλελευθερισμός ή κράτος δικαίου;

 

Γιατί ο Μοντιλιάνι δεν ζωγράφιζε τα μάτια στις προσωπογραφίες του

 

Τι κάνει τον ηγέτη να ξεχωρίζει;

 

Πότε θα μας πνίξει η θάλασσα;

 

Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας

 

Τσέχωφ: Αυτά είναι τα 8 χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου του πνεύματος

 

Γιατί φτωχαίνει η Ευρώπη; 

 

Μετά την Pax Americana, ένας κόσμος χωρίς ηγεμονία

 

Κλυταιμνήστρα: Μάνα ή φόνισσα;

 

Παναγής Παπαληγούρας: ένας «τσάρος» που έμενε σε υπόγειο!

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Ήταν σωστή ή λάθος η δήλωση Μητσοτάκη για την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα; (video)

Τι θα έλεγαν ο Θουκυδίδης και ο Σουν Τζου για την επέμβαση Τραμπ στη Βενεζουέλα

Πώς ένα «σπασικλάκι» έσωσε εκατοντάδες ανθρώπινες ζωές...

Θεσσαλία: όταν το πρόβλημα είναι γνωστό αλλά η λύση αγνοείται

Ο φθόνος στην πολιτική είναι το πραγματικά μεγάλο όπλο του λαϊκισμού

Ένας χρήσιμος οδηγός για τα Χριστούγεννα

Καλή Χρονιά με ποιήματα των Παλαμά, Ελύτη, Λειβαδίτη, Δημουλά

Σε τι ακριβώς χρειαζόμαστε την ανθρώπινη εργασία κατά την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης;

Χριστούγεννα: Θέωση ή Κατανάλωση;

Πώς η γεωπολιτική αστάθεια επηρεάζει την οικονομία και τις επιχειρήσεις

Ο Βίκτωρ Ουγκό διδάσκει φιλοσοφία: 1- Εν αρχή ήν ο Όμηρος!

Στην αλλαγή του χρόνου, ένας νέος κόσμος αρχίζει να αναδύεται

Το νερό ως αόρατος ρυθμιστής της παγκόσμιας ισχύος

Ο Μίκης αφηγείται πώς έγραψε μερικά από τα ωραιότερα τραγούδια του...

Οι στρατηγοί στην Ευρώπη προειδοποιούν: «Ετοιμαστείτε για πόλεμο με τη Ρωσία»

Ροή ειδήσεων

Πού οφείλεται η σιωπή της Αριστεράς για το Ιράν και το Σουδάν

Μόδα και ναζισμός: Το φαινόμενο Κοκό Σανέλ

Το πλουσιότερο 1% του κόσμου ξόδεψε ΗΔΗ το ετήσιο μερίδιο του 2026 σε άνθρακα σε 10 μέρες!

Τίτο Ραμίρες: Ο άνθρωπος πίσω από την τραχιά όψη

Μια ματιά στο παρελθόν: Τότε ήταν καλύτερος ο κόσμος ή τώρα;

Το μέλλον της ελληνικής γεωργίας δεν μπορεί να περιμένει άλλο (video)

Γιατί απέτυχαν όλες οι προσπάθειες εκδημοκρατισμού των χωρών της Λατινικής Αμερικής

Γιατί η Δύση έχασε τη μαστοριά της;

Στο Ιράν μια ολόκληρη κοινωνία ορθώνεται απέναντι στη βαρβαρότητα των μουλάδων

Η μεγάλη ευκαιρία της 13ης Ιανουαρίου που δεν πρέπει να χαθεί

Μήπως η κρίση της πολιτικής στην Ευρώπη πηγάζει από τις Βρυξέλλες;

Αγάπη, η κινητήρια δύναμη του Δυτικού Πολιτισμού

Η κατάληψη δυο ρωσικών τάνκερ από τις ΗΠΑ απειλεί την παγκόσμια ειρήνη

Τι λέει το αμερικανικό «Δόγμα Μονρόε», θεμέλιο της σύλληψης Μαδούρο

Δώδεκα μέρες χαράς: Το νόημα των Χριστουγέννων και των Θεοφανίων

Τελευταία σχόλια

Πολιτική και ιδεολογική η διαμάχη που ξέσπασε γύρω από τον Άγνωστο Στρατιώτη (video)
Xρήστης: ΣΤΕΛΛΑ ΚΑΡΑΤΖΑΝΗ
ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΙΣΟΥΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΝΑΝΑΚΙΑ ΝΑ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ....ΤΟ ΜΝΗΜΙΟ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΗ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΟΣ ΙΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΝΤΗΣΕ...

Πυθαγόρας: Όταν μιλάμε Ελληνικά, διατυπώνουμε μαθηματικές εξισώσεις
Xρήστης: Τάκης71
Πολύ σωστή η σύνδεση των θεωριών του Πυθαγόρα με τα μαθηματικά ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©