Γράφει ο Μάνος Χατζηδάκις (*)
Ο Γκάτσος επηρέασε εμένα, όχι εγώ τον Γκάτσο.
Εγώ ήμουν ο μαθητής. Είχα την τύχη να εισπράξω πολύτιμα μαθήματα, ιδίως σε μια περίοδο, μετά την απελευθέρωση, που οι συνομήλικοί του φίλοι έφυγαν στην Ευρώπη, και οι δικοί μου πάλι το ίδιο, και μείναμε οι δυο μας στο πατάρι του «Λουμίδη» ή του «Πικαντίλλυ» να μιλάμε.
Ο Νίκος Γκάτσος μπορεί να δέχτηκε πληροφορίες από μένα αλλά όχι επιρροή.
Και να σας πω μεταξύ των σπουδαίων μαθημάτων ένα παράδειγμα:
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Όταν σε ηλικία εικοσιπέντε ετών έγραψα για τη Μαρίκα Κοτοπούλη μουσική για την «Ορέστεια», είχα κάνει και δύο θαυμάσια μέρη για τις «Χοηφόρες», λόγω των οποίων απολάμβανα μεγάλο θρίαμβο εις τον κύκλο των ειδικών.
Όταν ήρθε και τ' άκουσε ο Γκάτσος, μου έκανε ένα αυστηρότατο μάθημα: Ότι αυτά είναι θαυμάσια, αλλά για τον Ευριπίδη και όχι για τον Αισχύλο.
Μου δίδαξε ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο ιερατικό στοιχείο του Αισχύλου -το οποίο αγνοούσα- και στο ύφος του Ευριπίδη, του πιο «σύγχρονου» από τους τρεις τραγικούς.
Τότε μάλιστα, λιγάκι θύμωσα, διότι δεν ασπάστηκε τη «μεγαλοφυία» μου αλλά αυτό μου έδωσε αφορμή να σκεφτώ και να δω πόσο δίκιο είχε και πόση δουλειά που είχα κάνει στηριζόταν σε άγνοια του αισχυλικού πνεύματος.
Ο Γκάτσος ήταν ένας αυστηρός φίλος.
Την εποχή εκείνη στο Εθνικό Θέατρο ήταν διευθυντής ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο οποίος θαύμαζε πολύ το ταλέντο μου και μ' άφηνε να κάνω ό,τι μου κάπνιζε.
Στο Όνειρο Θερινής Νύχτας εκτός από τη μουσική, ήθελα να κάνω και τη χορογραφία.
Ο Θεοτοκάς μού έδωσε να την κάνω.
Με μάγεψε το ότι είδα στις αφίσες του Εθνικού Θεάτρου όχι το: «Μουσική Μάνου Χατζιδάκι» -που το είχα συνηθίσει- αλλά: «Χορογραφίες Μάνου Χατζιδάκι».
Έγινε η πρεμιέρα, όλος ο κόσμος με κοίταζε σαν ένα παιδί θαύμα, με συγχαίρανε, έρχεται και ο Γκάτσος πολύ αυστηρός και με παρατηρεί μπροστά σε όλους:
«Ελπίζω να σταματήσεις να κάνεις αυτές τις ανοησίες».
Ο Θεοτοκάς τού λέει: «Μα Νίκο, πώς μιλάς έτσι στον Μάνο;»
«Ξέρω...» λέει αυτός, μας χαιρέτησε κι έφυγε.
Εγώ έμεινα αποσβολωμένος.
Ενώ ζούσα έναν θρίαμβο, ξαφνικά έρχεται εκείνος και μου δίνει μια τεράστια ψυχρολουσία.
Μια βδομάδα έκανα να μιλήσω μαζί του.
Αλλά τελικά κατάλαβα ότι είχε δίκιο.
Είχα μεθύσει από την επιτυχία μου σε όλα τα επίπεδα κι έκανα ανοησίες.
Είχα την ευκαιρία να μιλήσω πολλές φορές μαζί του και μου έμαθε να σκέφτομαι ακριβά και όχι εύκολα.
Ο Γκάτσος γνωρίζει περισσότερα από όσα σου αφήνει να καταλάβεις όταν είσαι σε μία συνομιλία μαζί του.
Αυτό είναι ίδιον των σοφών ανθρώπων: Δε σου κάνουνε επίδειξη γνώσεων, σου λένε τ' απαραίτητα και σε σένα εναπόκειται ν' αντιληφθείς ότι αυτά τα απαραίτητα εμπεριέχουν βαθύτατη γνώση και δεν είναι απλώς μία στοιχειώδης έκφραση τυχαίων απόψεων...
***
(*) Πηγή: Περιοδικό ΛΕΞΗ, απόσπασμα από συνέντευξη στους Αντώνη Φωστιέρη και Θανάση Νιάρχο
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Φοίβος Δεληβοριάς: «Αντίο, ακριβέ κι αγαπημένε Διονύση Σαββόπουλε»
Ο φιλελευθερισμός στους έσχατους καιρούς
Παρθενών, ένα θαύμα τεχνικής ευφυΐας
Φτιάξε κι εσύ ένα δικό σου κόμμα. Μπορείς! (video)
Τι θα έλεγε σήμερα ο Θουκυδίδης για τον πόλεμο στην Ουκρανία (video)
Ήλιος, ο Αρχαίος Θεός του Φωτός
Η Ευρώπη του πνεύματος και της παιδείας υποκλίνεται στη Σοφία Κοράντι
Ανατόλ Φρανς, η ήρεμη δύναμη της σκέψης
Ωδή στον Βίκτορα Ουγκό
Πυθαγόρας: Όταν μιλάμε ελληνικά, διατυπώνουμε μαθηματικές εξισώσεις
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...