Υπάρχει μια φράση που την έχουμε πει, ακούσει, διαβάσει τόσες φορές, ώστε μοιάζει πλέον σχεδόν άδεια:
Όλα αλλάζουν.
Τη συναντά κανείς σε φιλοσοφικά δοκίμια, σε στοχασμούς ζωής, σε αποχαιρετισμούς και αποφθέγματα.
Κι όμως, παρά τη φθορά της επανάληψης, μέσα της εξακολουθεί να πάλλεται μια αδιαμφισβήτητη αλήθεια.
Πριν από 2.500 χρόνια, ο Ηράκλειτος ψιθύρισε: «τα πάντα ρει».
Αιώνες αργότερα, ο Σαίξπηρ μας προειδοποίησε στον Μάκβεθ ότι η ζωή είναι «σκιά που περπατά, φτωχός θεατρίνος που κορδώνεται για λίγη ώρα στη σκηνή και μετά σβήνει».
Κι έπειτα έρχεται η Βιρτζίνια Γουλφ, η πιο αφοπλιστική απ’ όλους: «Ακόμη και η πέτρα που κλωτσάμε με το πόδι μας θα επιζήσει περισσότερο από τον Σαίξπηρ».
Όμως, η παράδοση που ανύψωσε την παροδικότητα σε πολιτισμική ευαισθησία είναι ο ιαπωνικός Βουδισμός.
Εκεί όπου η ζωή γίνεται εποχή!
Όχι μία, αλλά εβδομήντα δύο μικροεποχές, καθεμία με το δικό της χρώμα, άρωμα, τρόπο παρέλευσης.
Ό,τι ανθίζει, μαραίνεται.
Ό,τι χαίρεται, αλλάζει.
Τίποτα δεν μένει.
Το ερώτημα δεν είναι λοιπόν αν όλα αλλάζουν.
Το γνωρίζουμε.
Το ερώτημα είναι: τι κάνουμε με αυτή τη γνώση;
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Τρεις τρόποι να αντιμετωπίσουμε την παροδικότητα
1. Να την αγνοήσουμε.
Ίσως το μυαλό κάποιων ανθρώπων να μην είναι φτιαγμένο για μεγάλες υπαρξιακές σκέψεις.
Ή η καθημερινότητα, απαιτητική, εξαντλητική, αμείλικτη, να μην αφήνει χώρο γι’ αυτές.
Όταν έχεις να πληρώσεις λογαριασμούς, να μεγαλώσεις παιδιά, να προλάβεις το λεωφορείο, ποιος να βρει χρόνο για «εντροπία»;
2. Να βυθιστούμε στην απόγνωση.
Ο Τολστόι, όταν εστίασε έντονα στην ιδέα ότι όλα οδηγούν στο τέλος, ένιωσε τη ζωή να αδειάζει από νόημα.
Έγραψε: «Περπατούσα, περπατούσα, ώσπου έφτασα σ’ έναν γκρεμό. Μπροστά μου, μόνο καταστροφή. Πίσω μου, δεν υπήρχε επιστροφή. Κι ήταν αδύνατο να κλείσω τα μάτια».
Αυτή είναι η μελαγχολία που αποξηραίνει την ψυχή.
3. Να επιλέξουμε την αποδοχή με τρυφερότητα.
Αυτός είναι ο πιο δύσκολος, αλλά και ο πιο δημιουργικός δρόμος.
Είναι να πεις: «Ναι, όλα αλλάζουν. Ακριβώς γι’ αυτό θα αγαπήσω τώρα. Θα νιώσω τώρα. Θα δω, θα ακούσω, θα συγκινηθώ, τώρα».
Ο Ιάπωνας δάσκαλος του Ζεν, Εϊχέι Ντόγκεν, το είπε με τρόπο που δεν χρειάζεται φιλοσοφική ανάλυση: «Ό,τι αγαπάμε είναι σαν φως φεγγαριού καθρεφτισμένο σε σταγόνες δροσιάς, έτοιμες να τιναχτούν απ’ το ράμφος ενός γερανού».
Η παροδικότητα δεν είναι απειλή, λέει ο Ντόγκεν.
Είναι η ίδια η ομορφιά.
Ό,τι λάμπει για λίγο, λάμπει περισσότερο.
Η Μαρί Κόντο το φέρνει από τη μεταφυσική στην καθημερινότητα: να αγγίζουμε έναν προς έναν τους κόσμους που μας περιβάλλουν. Ένα φλιτζάνι καφέ, ένα παλιό πουλόβερ, ένα μαξιλάρι, ένα βιβλίο που μας συνόδευσε.
Το σώμα ξέρει: άλλοτε υψώνεται σαν να ανασαίνει φως, άλλοτε βαραίνει όπως ένα σύννεφο πριν τη βροχή.
Το μάθημα δεν είναι «να κρατάς μόνο τα πράγματα που σε κάνουν χαρούμενο».
Το μάθημα είναι να είσαι παρών τη στιγμή που νιώθεις τη χαρά.
Η χαρά δεν είναι δώρο της τύχης.
Είναι τέχνη συντήρησης.
Μια φωτιά που ζητάει διαρκώς προσάναμμα: προσοχή, ευγνωμοσύνη, παρουσία.
Όπως είπε ο Θίχ Νατ Χαν: «Η ευτυχία είναι παροδική, αλλά μπορούμε να δημιουργούμε την επόμενη στιγμή ευτυχίας, βήμα το βήμα.»
Ίσως τελικά, η παροδικότητα να μην είναι τραγωδία.
Ίσως να είναι πρόσκληση.
Να αγαπήσουμε πιο θαρραλέα.
Να δούμε πιο προσεκτικά.
Να υπάρξουμε πιο βαθιά.
Αφού όλα αλλάζουν, ας είμαστε παρόντες την ώρα που αλλάζουν.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Πόσο μας αφορά και πόσο μας επηρεάζει η κρίση στη Γαλλία; (video)
Ρωσία και Τουρκία απειλούν με παρόμοιες μεθόδους Ουκρανία και Ελλάδα
Η ορθολογική κατανόηση του Σύμπαντος στην Ηθική του Σπινόζα
Η δημιουργική φαντασία στη σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη
Ζώντας στην Εποχή της Αβεβαιότητας
Η Γέννηση του Θεού, ο Χέγκελ και η κβαντική επιστήμη
Δημήτρης Πικιώνης, ο πρωτοπόρος της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής
Ο θάνατος μιας άγνωστης, που άλλαξε όλο τον κόσμο!
ΗΠΑ- Κίνα: Η σταθερή αλληλεξάρτηση μικροτσίπ και σπάνιων γαιών
Πηνελόπη Δέλτα, η μεγαλύτερη Ελληνίδα συγγραφέας στη νεότερη εποχή
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...